- تـازه هـا
- آموزش قرآن
- پربازدید
خطبه دویست و سی، بخش سوم
فَعَلَیْکُمْ بِالْجِدِّ وَ الاِْجْتِهَادِ، وَ التَّأَهُّبِ
فداکارى بزرگ در شب تاریخى هجرت
شرح آیه 207 سوره مبارکه بقره
207- وَمِنَ النَّاسِ مَن
سلوک عرفانی و اخلاقی آیت الله مرعشی نجفی
آیت اللَّه مرعشی از سادات صحیح النسب مرعشی است که حسینی
آنجا که پاکدامنى عیب بزرگى است!
شرح آیات 56 لغایت 59 سوره مبارکه نمل
56فَما کانَ جَوابَ
اختيار و مشيت در قرآن
آمار بازدید
احسن الحدیث
معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانون های فرهنگی ـ هنری مساجد کشور با اشاره به اینکه تاکنون ۸۰۰ هزار جلد قرآن کریم به کانونهای فرهنگی و هنری برای اجرای طرح تلاوت نور ارسال شده است، گفت: این طرح در ۳۰ هزار مسجد کشور اجرا میشود. 
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا)، محمدرضا جعفری، معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانونهای فرهنگی ـ هنری مساجد کشور، با اشاره به نزدیک شدن به بیست و چهارمین سالگرد تأسیس این ستاد، گفت: شکلگیری و تأسیس ستاد عالی کانون های فرهنگی و هنری مساجد کشور اتفاق مبارکی بود که در طول زمان تبدیل به یک جریان فرهنگی در سطح کشور شد.
وی با اشاره به اینکه طی روزهای آینده در وزارت ارشاد همایشی با حضور ۶۰۰ نفر از مدیران برگزار میشود، افزود: در این همایش که روزهای سه شنبه و چهارشنبه ۱۷ و ۱۸ اسفندماه در جریان خواهد بود، تمامی دستاوردهای ستاد عالی کانون های فرهنگی و هنری مساجد توسط رئیس ستاد اطلاع رسانی خواهد شد.
جعفری با تأکید بر اینکه این حرکت عظیم فرهنگی که در سال ۷۱ توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل شد با هدف مبارزه با تهاجم فرهنگی بود، تصریح کرد: از زمان تشکیل این ستاد، تاکنون ۲۳ هزار کانون فرهنگی و هنری در مساجد تشکیل شده و دستاوردهای این کانونها توانسته توجهها را به خود جلب کند.
معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانون های فرهنگی ـ هنری مساجد کشور خاطرنشان کرد: همین امر باعث شده تا مجلس شورای اسلامی در برنامه ششم توسعه ستاد عالی کانونهای فرهنگی و هنری مساجد را مکلف کند تا تمامی مساجد شهری و روستاهای بالای هزار خانوار دارای کانون فرهنگی و هنری شوند.
وی با اشاره به اینکه در کشور بالغ بر ۷۵ هزار مسجد وجود دارد، گفت: همانطور که گفته شد از این تعداد حدود ۲۳ هزار مسجد دارای کانون است که عمدتاً زیر نظر امام جماعت همان مسجد اداره میشود و مکان آن نیز در جوار مسجد است.
جعفری در بخش دیگری از صحبت های خود که آن را در برنامه تلویزیونی رصد بیان میکرد، به جایگاه مهم مساجد در جامعه اشاره و بیان کرد: بحث مساجد در صدر اسلام، قبل از اسلام، دوران دفاع مقدس و بعد از آن نقش اصلی را در فرهنگسازی دینی در سطح جامعه ایفا کرده است. اگر بخواهیم نگاه مختصری به این موضوع داشته باشیم، ملاحظه خواهیم کرد که همین انقلاب که اصلیترین افتخار جهان اسلام است، دستاورد مساجد بوده است.
وی در ادامه در مورد ریشه و ذات کانونهای فرهنگی و هنری مساجد، اذعان کرد: کانون یک تشکل فرهنگی است که جمعی از جوانان را با هدف فعال کردن مسجد و آماده کردن آن جهت پذیرایی از جوانان و رونق دادن به فعالیت های دینی و قرآنی، سیاسی، فرهنگی، آموزشی و ... مهیا میکند.
معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور در ادامه به روایتی از پیامبر اکرم(ص) در مورد بنا نهاده شدن مسجد برای قرآن اشاره و اظهار کرد: یکی از اصلیترین برنامهها در کانونهای فرهنگی و هنری مساجد برنامههای قرآنی است و در این بین فراگیرترین و کمهزینهترین طرح قرآنی که به همت کانونها اجرا میشود، طرح تلاوت نور است که در ۳۰ هزار مسجد کشور اجرا میشود.
جعفری در بخش دیگری از صحبتهای خود در مورد جشنواره قرآنی مدهامتان، نیز اذعان کرد: این جشنواره در دو بخش کانونهای مساجد شهری و روستایی برگزار میشود. جشنواره قرآنی مدهامتان روستایی سابقه زیادی ندارد و حرکت نویی است، اینکه دارای برخی اشکالات باشد طبیعی است و یقیناً خلاءهایی که در دو دوره گذشته داشته است در ادوار آینده برطرف خواهد شد.
وی در ادامه با تأکید بر اینکه بحث فعالیتهای قرآنی همیشه یکی از مطالبات جدی مقام معظم رهبری بوده است، گفت: از سال ها پیش با تشکیل یک هیئت اندیشهورز که متشکل از اساتید و قاریان و اساتید کشوری بوده است، جلسات هم اندیشی متعددی را برگزار کرده و همچنان برگزار می کنیم تا برنامههای قرآنی بیش از پیش مورد بررسی قرار گیرد.
معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد کشور خاطرنشان کرد: طرح تلاوت نور که در مورد آن بحث شد، در تعدادی از مساجد ارتقاء یافته و در آن مساجد که تعدادشان به بیش از ۷۰۰۰ مسجد می رسد، آیات تلاوت شده تفسیر میشود. بنابر این در ۷۰۰۰ مسجد در سراسر کشور طرح تفسیر اجرا می شود. برای این کار دو جلد تفسیر همراه که از هر صفحه قرآن کریم یک آیه انتخاب شده است، در اختیار امامان جماعت قرار گرفته تا تفسیر یک آیه از هر صفحه به صورت روزانه ارائه دهند.
جعفری همچنین اظهار کرد: تاکنون ۸۰۰ هزار جلد قرآن کریم برای تقویت طرح تلاوت نور به مساحد سراسر کشور ارسال کردهایم. ضمن اینکه در چند سال گذشته با استاد «بنی رضی»، یکی از اساتید به نام خط کشور، قراردادی برای کتابت کلام وحی منعقد شد.
وی همچنین بیان کرد: همچنین یکی دیگر از فعالیتهای کانونهای فرهنگی و هنری مساجد برنامه برای کودکان و نوجوانان است، در این زمینه طرح تفسیر کوتاه را اجرا می کنیم، در این طرح مفاهیم قرآن کریم برای کودکان و نوجوان طراحی شده است. در این طرح که هر سال یک جزء آموزش داده می شود، تاکنون تا جزء ششم پیش رفته ایم.
معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور با تأکید بر اینکه برای اجرای این فعالیتها زیرساختهای کلی را برنامهریزی کردهایم، گفت: در همین راستا در نظر گرفته شده است تا هر استان یک یا دو کانون تخصصی فرهنگی و هنری داشته باشد تا به صورت ویژه فعالیت های قرآنی را انجام دهند.
وی همچنین اجرای طرح خانه نور را یکی دیگر از برنامهها برای کودکان و نوجوانان عنوان و اظهار کرد: در این طرح تاکنون ۱۵۰۰ خانه نور در کانونها شکل گرفته است.
در دومین روز از برگزاری همایش بینالمللی مطالعات میان رشتهای قرآن کریم بیش از بیست مقاله توسط پژوهشگران ایرانی و خارجی ارائه خواهد شد. به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، در دومین روز از همایش بینالمللی مطالعات میان رشتهای قرآن کریم که در دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران برگزار میشود به بحث روششناسی مطالعات میان رشتهای قرآن کریم پرداخته میشود.
در این روز و در نوبت صبح پس از تلاوت آیاتی از کلامالله مجید و نیز پخش سرود ملی کشورمان، مجید معارف، رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران به ارائه سخنرانی در موضوع رویکرد میانرشتهای در اعجاز علمی قرآن خواهد پرداخت.
در ادامه نیز فرامرز قراملکی، استاد دانشگاه تهران ارائه مقاله The role of ethics in effectiveness of interdisciplinary Quranic studies را در دستور کار دارد و پس از آن نیز جان لوات، استاد دانشگاه نیوکاستل استرالیا نیز به تشریح مقاله خود با عنوان Islam as a leader of interreligious tolerance: the case from sacred source and historical evidence میپردازد.
در بخش دیگری از برنامههای این پنل، قدرتالله قربانی،عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی مقاله The Quran and Humanities, and the Future Horizons را ارائه خواهد داد. همچنین خلیل پروینی، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس، مقاله رابطه قرآن کریم و نقد ادبی را ارائه میکند.
جایگاه تفسیر مبتنی بر مطالعات میان رشتهای در حل مسئله خانواده، عنوان یکی دیگر از مقالات است که توسط سکینه سلمان ماهینی، مدرس دانشگاه شهید بهشتی تشریح میشود، روششناسی ساخت نظام اجتماعی در پرتو آیات قرآن کریم نیز توسط سید حسین فخر زارع، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ارائه خواهد شد.
حسین شجاعی، دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران نیز مقاله موانع ترمینولوژیک همکاری میان رشتهای تاریخ با مطالعات قرآنی و راهکار برون رفت از آن را ارائه میدهد. جعفر عباداله عموقین، عضو هیأت علمی دانشگاه قم مقاله بررسی انتشارات علمی نمایه شده در حوزه قرآن را در دستور کار برای ارائه دارد. همچنین مقاله تمایز روش شناختی مفاهیم در مطالعات میان رشتهای قرآن کریم نیز توسط شقایق ابراهیمی، کارشناس ارشد دانشگاه الزهرا(س) ارائه میشود.
دو مقاله آخر نوبت صبح پنل روششناختی مطالعات میان رشتهای قرآن کریم نیز به ترتیب توسط سیدمصطفی احمدزاده، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با عنوان نظریه سیستمها و کارکردهای قرآنی آن و نیز آسیبشناسی روش شناسی تحقیقات میان رشتهای قرآنی توسط سعید مسعودیپور، دانشجوی دکتری مدیریت بازاریابی ارائه میشود.
اعضای پنل نقد و بررسی مقالات نیز منصور پهلوان، احد فرامرز قراملکی و ابوالفضل خوشمنش خواهند بود. نوبت صبح این پنل از ساعت ۸ تا ۱۲ ادامه خواهد داشت.
در نوبت بعدازظهر که برنامههای آن از ساعت ۱۴ و در دانشکده الهیات دانشگاه تهران برگزار میشود ارائه دهندگان مقالات به ارائه مقالههای خود خواهند پرداخت.
در این بخش پس از تلاوت قرآن کریم و ارائه توضیحاتی توسط محمدعلی لسانی فشارکی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، آدم بَمبا، عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی اسلامی مالزی به ارائه سخنرانی با عنوان نحو استقصاء تاریخی لحرکة دراسات متعددة التخصصات للقرآن الکریم میپردازد. در ادامه نیز مرتضی رضاییزاده، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی مقاله خود را تقدیم حاضران در سالن خواهد کرد.
ارائه مقالهای با عنوان گونه شناسی تبیینهای علمی در قرآن توسط شادی نفیسی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران بخش دیگری از برنامه نوبت بعدازظهر این پنل است و در ادامه آن نیز احمد آکوچکیان، رئیس مرکز استراتژیک توسعه (رشد) به ارائه مقالهای با عنوان سازوکار (فرآیند و روششناسی) پژوهش میان رشتهای قرآن کریم میپردازد.
اندیشههای اقتصادی در پرتو مطالعات میان رشتهای قرآن کریم یکی دیگر از مقالات این روز است که در دستور کار امیر خادم علیزاده، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی قرار گرفته است.
بررسی تعداد معجزات علمی قرآن بر پایه مطالعات میان رشتهای قرآن کریم اثر ابراهیم رضا آدریانی، عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی(ص) العالمیة از دیگر مقالاتی است که روز دوم همایش مطالعات میان رشتهای قرآن کریم ارائه خواهد شد.
در ادامه محمدحسن اسدیان فلاحیه، عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور اهواز مقالهای با عنوان ژئودینامیک از منظر قرآن مجید را ارائه خواهد کرد و پس از آن نیز زیبا فروزش، مدرس حوزه و دانشگاه به ارائه مقالهای با عنوان مبانی معرفت شناختی مطالعات میان رشتهای قرآن کریم و روان شناسی میپردازد. مطالعات قرآنی در غرب زمینههای میان رشتهای؛ مطالعه موردی: تفسیر پژوهی، عنوان مقاله دیگری است که توسط کمال کشیک نویس رضوی، کارشناس ارشد تاریخ تمدن و فرهنگ بینالملل عرضه میشود.
مقاله بایستگیهای روشی در مطالعات میان رشتهای قرآن کریم نیز در این روز توسط نجمه کاظمی، کارشناس ارشد دانشگاه علامه طباطبایی ارائه میشود و پس از آن نیز مقالهای با عنوان واکاوی چیستی جامعیت قرآن و ارتباط آن با مطالعات میان رشتهای توسط اصغر طهماسبی، دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه اراک ارائه خواهد شد.
ابوالفضل خوش منش، محمدعلی لسانی فشارکی، مجید معارف و منصور پهلوان اعضای پنل نقد و بررسی مقالات در نوبت بعدازظهر دومین روز همایش مطالعات میان رشتهای قرآن کریم هستند.
با پایان دومین دوره مسابقات شوق تلاوت در کربلا، عزم مسئولان این طرح، توسعه فعالیتها در سطح کیفی است و زمزمههای ارتقای این طرح ملی به سطح بینالمللی شنیده میشود که در صورت تحقق، ابتدا با مشارکت کشور عراق و سپس افزودن سایر کشورها در این طرح است؛ برنامههایی که باید دید طی ماههای آتی آیا جنبه عملیاتی پیدا میکند؟ به گزارش خبرنگار اعزامی خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) به کربلای معلی، دومین سفر کاروان شوق تلاوت با بازگشت اعضای آن به ایران پایان یافت. نخستین گروه قاریان و مسئولان ظهر روز گذشته دوشنبه ۱۶ اسفندماه به مشهد و دومین گروه شامگاه همین روز به فرودگاه بینالمللی امام خمینی(ره) وارد شدند.
مهمترین اهداف اعزام این کاروان به کربلا برگزاری اختتامیه مسابقات شوق تلاوت و برپایی محافل انس با قرآن در شهرهای مختلف عراق بود و میزبانی این دوره از مسابقات را عتبه عباسیه(ع) برعهده داشت.
براساس این گزارش، کاروان متسابقین و داوران مسابقات شوق تلاوت، متشکل از ۲۸ نوجوان قاری و اساتید قرآنی شامگاه ۹ اسفندماه به کربلای معلا وارد شد و در اردوگاه تفریحی با عنوان «مجمع العلقمی للزائرین»، وابسته به عتبه عباسیه(ع) اسکان یافت.
۲۸ نوجوان قاری به همراه سه تن از داوران بینالمللی برای حضور در اختتامیه این دوره مسابقات عازم کربلا شدند. متسابقین اختتامیه از ۷ شهر زاهدان، تبریز، قزوین، کاشان، شهرکرد، ساری، مشهد در این دوره حضور داشتند که با رقابت در ۴ سبک مصطفی اسماعیل، شحات، منشاوی و عبدالباسط در مرحله نیمه نهایی که در شهر کیش برگزار شد، به این مرحله راه یافتند.
برگزارکنندگان این رویداد که یک هفته به طول انجامید، سه بخش مسابقات، محافل و بازدید را در دستور کار داشتند که با برنامهای متراکم به انجام رسید.
رقابتها
شاید مهمترین نقطه تمایز این دوره از مسابقات با دوره پیشین، حضور داوران و قضاوت و امتیازدهی مستقیم به تلاوتها و اعلام نتایج نهایی در اختتامیه مراسم بود. آقایان مهدی قرهشیخلو، غلامرضا شاهمیوه و حسن ربیعیان آن را برعهده داشتند؛ رقابتهایی که در دو دور مقدماتی و نهایی طی دو روز اجرا شد و دور اول ۱۰ اسفندماه به بازتکرار تلاوتها اختصاص داشت و در روز دوم ۱۱ اسفندماه با تلاوت قطعات جدید پایان یافت.
رقابتهای این دوره نیز همچون نیمهنهایی با برنامهای متراکم انجام شد که در هر روز دست کم ۷ ساعت به طول انجامید و اجرای قاریان نوجوان در ۴ بخش صوت و لحن، تجوید و مفاهیم مورد داوری قرار گرفت و نفرات برتر بر اساس بالاترین میانگین در این نمرات انتخاب شدند.
این نحوه اجرای اختتامیه که به صورت خطی و تلاوتهای پشت سر هم صورت میگرفت، برنامهای بود که عامدانه از سوی برنامهریزان طرحریزی شده بود. استاد مشهدی، از برنامهریزان این طرح معتقد است که اساسا این رویداد، به گونهای طراحی شده که شکل رقابت در آن کمرنگ باشد و اصل حضور در یک فعالیت قرآنی و گردهمایی در اماکن مقدسه مورد توجه متسابقین قرار بگیرد.
بر اساس این گزارش، محمدمهدی بهاری از قزوین، سیدمحمدجواد هاشمی از خراسان رضوی، امیررضا خسروی از خراسان رضوی و محمدرضا فقیهی از آذربایجان شرقی به ترتیب در سبکهای مصطفی اسماعیل، عبدالباسط، شحات محمد انور و منشاوی حایز رتبه نخست شدند که با لوح تقدیر، تجلیل شدند. مراسم اختتامیه البته به دلیل مصادف شدن با ایام شهادت حضرت زهرا(س) برگزار نشد و به زمان دیگری موکول شد.
آینده طرح ملی
اما برگزاری به رغم پایان یافتن مسابقات شوق تلاوت در کربلا، طرح ملی تلاوت به همین مراسم محدود نمیشود و در راستای توسعه دامنه فعالیتهای قرآنی در سطوح مختلف اقداماتی در دست برنامهریزی است که علاوه بر رفع نواقص، طرح ارتقاء یابد.
حسین مقدمکیا، دبیر ستاد طرح ملی تلاوت، در گفتوگو با ایکنا از پیگیریهایش برای برگزاری محافل قرآنی و ایجاد تعاملات قرآنی با سایر کشورها خبر میدهد و میگوید: در سال آینده چندین سفر به کشورهای خارجی را خواهیم داشت که نفرات برتر طرح در آن سفرها حضور مییابند که این نیز میتواند به عنوان جایزه مدنظر قرار گیرد. تاکنون در مورد دو سفر به هند و آلمان رایزنی شده است که سفر هند حدود هفتاد درصد قطعی شده و سفر آلمان نیز حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد قطعی شده است.
وی همچنین حضور چهرههای تکراری در این دوره را به دلیل سه ساله بودن طرح میداند و در پاسخ به پرسشی در خصوص رفع این مسئله که مورد اعتراض برخی متسابقین هم بوده است، اظهار میکند: سطحبندی متسابقین یکی از راهکارهای حل این معضل است و راه دیگر برگزاری مسابقات هر سه سال یکبار است. در حال حاضر به یک تصمیم قطعی نرسیده و به دنبال جمعبندی هستیم؛ چرا که ما تنها به دنبال ایجاد انگیزه هستیم که این رقابت را برگزار میکنیم، شاید در آینده این مسابقات دو یا سه سال یکبار برگزار شود که البته احتمال دو ساله شدن بیشتر است.
مقدمکیا همچنین با اشاره به ضرورت آسیبشناسی این طرح، از برگزاری مجمع سالیانه طرح ملی با حضور نمایندگان استانی برای استماع کاستیها و پیشنهادات آنها خبر داد و این رویداد را گام مهمی در ارتقای طرح برشمرد.
برگزاری محافل متراکم
برگزاری محافل قرآنی در مراکز متعدد با تمهید از سوی عتبه مقدسه عباسیه(ع)، یکی از دیگر بخشهای مهم کاروان شوق تلاوت بود که روزانه بین ۱ تا ۳ محفل را به خود اختصاص میداد. محافل این دوره در شهرهای بغداد، کربلا، نجف و کوفه برگزار شد.
اماکن مقدسه نظیر حرم شریف اباعبدالله(ع)، امیرالمومنین(ع)، حضرت ابالفضل(ع)، قاسم بن موسی(ع) و میثم تمار میزبان محافل قرآنی بودند. همچنین «معهد القرآن الکریم» در شهر شعب بغداد، مرکز سیاحتی «سیدالاوصیاء» و بینالحرمین از دیگر اماکنی بود که محفل قرآنی کاروان شوق تلاوت در آن برگزار شد.
این محافل که به صورت متراکم و پرتعداد در شهرهای مختلف برگزار شد، به گفته متولیان طرح ملی تلاوت و مسئولین استانی ظرفیت خوبی را ایجاد کرد که از یک سو به افزایش تعاملات قرآنی میانجامد و از سوی دیگر، موجب پختگی بیشتر قاریان نوجوان میشود.
استاد بهاری، مسئول قاریان قزوین در همین خصوص به ایکنا گفت: ویژگی مهم برگزاری این محافل، افزایش تجربه قاریان نوجوان برای تلاوت در محافل مختلف است. در محافل این دوره اکثر قریب به اتفاق نوجوانان در محافل با اعتماد به نفس بالا به اجرای تلاوت پرداختند که قطعا باعث ارتقای تجارب آنها خواهد شد.
وی میافزاید: ویژگی دیگر این محافل حضور قاریان عراقی در آن بود که علاوه بر ایجاد زمینه تعامل به نوعی امکان مقایسه میان سطح تلاوتهای دو کشور و افزایش اعتماد به نفس در قاریان نوجوان را به همراه داشت.
نوع واکنش مخاطبین عراقی به این محافل نیز در جای خود قابل تامل است. تراز بالای قرائت در این محافل به گونهای بود که تحسین مکرر مستمعین را در پی داشت و شوری قرآنی به پا میکرد و حتی توجه کودکان و نوجوانان عراقی را طی مدتی طولانی به خود جلب میکرد.
بازدید از ابنیه تاریخی و مذهبی
یکی از جالبترین برنامههای این دوره سفر کاروان شوق تلاوت، بازدید از ضریح جدید میثم تمار بود که به پیشنهاد تولیت این مجموعه صورت گرفت. اعضای این کاروان پس از برگزاری محفل قرآنی در حرم میثم تمار که ضریح او به دلیل تعمیرات و بازسازی پوشید شده بود، در کارگاه ساخت و نصب ضریح راه یافت و به زیارت پرداخت.
در کنار زیارت حرم ائمه اطهار در نجف و کربلا، فعالیتهای تفریحی نظیر انجام بازی فوتبال نیز در برنامههای کاروان شوق تلاوت قرار داشت که باعث تنوع در این برنامهها شده بود.
از دیگر برنامههایی که عتبه عباسیه(ع) برای کاروان شوق تلاوت این دوره تمهید کرده بود، بازدید از اماکن تاریخی شهر بابل در کنار حضور در اماکن مذهبی بود. بقایای شهر باستانی بابل که بخشی از آن بازسازی شده است، در اطراف بغداد و در کنار رود فرات است. این شهر به صورت کامل ویران شده است و تنها بقایای باقیمانده از آن مقداری گل و آجرهای شکسته شده است و دروازه آن به معروف به دروازه ایشتار در این محل بازسازیشده است. کاروان شوق تلاوت همچنین از ویرانههای برج بابل بازدید کردند.
آیا طرح ملی بینالمللی میشود
دومین دوره مسابقات ملی تلاوت در کربلا و حضور اثرگذار کاروان شوق تلاوت با بازگشت به ایران، خاتمه یافت. اما عزم مسئولان این طرح، توسعه فعالیتها در سطح کیفی است که بخشی از آن پیشتر گفته شد. در کنار این مسئله، زمزمههایی نیز از ارتقای این طرح ملی به سطح بینالمللی شنیده میشود که در صورت تحقق ابتدا با مشارکت کشور عراق و سپس افزودن سایر کشورها در این طرح است؛ برنامههایی که باید دید طی ماههای آتی آیا جنبه عملیاتی پیدا میکند؟
قراملکی، اخلاق باور، پژوهش و تفسیر را لوازم ارتباطی در مطالعات میانرشتهای قرآنی دانست و گفت: یکی از اصول اخلاق در ارتباط مورد نیاز برای مطالعات میانرشتهای قرآنی این است که من به نظریه دیگری احترام بگذارم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، احد فرامرز قراملکی، استاد دانشگاه تهران، امروز ۱۷ اسفند، با موضوع «نقش اخلاق در مطالعات میانرشتهای قرآنی» در نوبت صبح دومین روز همایش بینالمللی مطالعات میان رشتهای قرآن کریم، سخنرانی کرد.

قراملکی در آغاز سخنانش گفت: من در ماه گذشته در خصوص توسعه مطالعات میانرشتهای قرآن کریم سخنانی گفته بودم. در آن بحث من با مدل SWOT با نظر به فرصتها، زمینهها و موانع به مطالعات میانرشتهای قرآن پرداختم. یکی از موانع ادراکی توسعه بینرشتهای قرآن را امروز با تمرکز بیشتری بیان خواهم کرد که عدم توجه به آن از موانع رفتاری در توسعه اینگونه مطالعات است.
این استاد دانشگاه افزود: در واقع سوال من این است که مطالعات بینرشتهای قرآن برای توسعه خود با چه موانعی مواجه هستند؟ یکی از این موانع مسائل رفتاری است. مطالعات میانرشتهای یکی از گسترههای جدید معرفتی بشر است. این مطالعات در عرصههایی مانند مدیریت، دارو، الهیات و سایر حوزهها به کار برده میشوند.
وی تصریح کرد: اگر بخواهیم یک رویکرد اثربخش داشته باشیم باید بپرسیم در حوزه قرآنی چگونه وضعیتی داریم. مایلم در این خصوص دو مقام «آنگونه که باید» و «آنگونه که هست» را از هم جدا کنم، مقام اول هنجاری و مقام دوم توصیفی است. اگر این دو را با هم مقایسه کنم و بپرسم آیا ما آن گونه که باید باشیم هستیم؟ سه جواب خواهیم داشت. جواب اول ما این است که ما در وضعیت کنونی مطابق با وضعیت آرمانی هستیم، پاسخ دوم این است که ما فاصله داریم و پاسخ سوم این است که بین این دو مقام ناسازگاری داریم.
قراملکی ادامه داد: گزینه اول مقداری چاپلوسی است اما گزینه دوم منصفانه است. وقتی برای پاسخ به این سوال که چرا مطالعات میانرشتهای قرآنی نتوانسته است به آنجایی که باید باشد برسد، ما باید مدلی داشته باشیم و مدل من واحد سازهآفرین مطالعات بینرشتهای است. ما در همه سطوح نیاز به ارتباط بین شخصی داریم، بین محققان، موضوع، مخاطبان و ...، اما در مطالعات میانرشتهای قرآنی، این ارتباط ارتباط بین صاحبنظران علوم مختلف است و همین میتواند مانعی برای مطالعات میانرشتهای قرآنی باشد.
وی با بیان اینکه میتوان سه ارتباط میتوان بین صاحبنظران علوم متصور شد، گفت: ارتباط میتواند به مثابه یک فرایند یکطرفه، دوسویه و تراکنشی ملاحظه شود. در حالت اول ارتباط تنها حالت خطابه دارد. در حالت دوم پرسش و پاسخ و در حالت سوم حالت مشارکت دستهجمعی و پیوسته و گفتوگوی اثر بخش مدنظر است.
این استاد دانشگاه افزود: اگر بپرسم چطور میتوان مطالعات میانرشتهای قرآنی اثربخشی داشت یک پاسخ افزایش ارتباط تعاملی و تراکشنی است اما اگر بخواهیم ارتباط تعاملی و تراکنشی بین دانشها ایجاد شود، راهش توسعه اخلاق پژوهش است؛ مادامی که اخلاق پژوهش توسعه نیابد، ما در هیچ گسترهای رشد نخواهد کرد.
قراملکی با بیان اینکه اخلاق در پژوهش یعنی سبک رفتار ارتباطی که پایبند به حقوق همه عناصر در ارتباط تعاملی در محیط ۳۶۰ درجه باشیم، گفت: بر این مبنا سه حوزه اخلاق باور، اخلاق پژوهش بینرشتهای و اخلاق تفسیر مد نظر خواهد بود.

وی افزود: در مورد اخلاق باور از زمان کلیفوردر ذیل این که اخلاق ناظر به عالم ذهن، فرایند فکر و عالم معرفت است، میدانیم که باید به مبانی مستلزم باشیم و باید بدانیم که چه چیزهایی را به ذهن راه بدهیم و چه چیزهایی را راه ندهیم.
این استاد دانشگاه ادامه داد: یک نکته بر اساس آیه ۳۶ اسرا، بحث احتیاط در پژوهش است. این آیه با دلیل آن آمده است و بر اساس آن ما نباید از چیزی که به آن دانش نداریم، پیروی کنیم. از این آیه همچنین چند اصل در اخلاق باور نتیجه گرفته میشود. بر این اساس سادهلوحی ممنوع است و مجاهده برای مبارزه با سادهلوحی وظیفه عالم است. بسیاری از باورهای ما معللاند و نه مدلل و مجاهدهای لازم است که ما با سادهلوحی مبارزه کنیم.
قراملکی تصریح کرد: وقتی من دیدگاهم را کاملا درست بپندارم، نمیتوانم گفتوگو کنم. ما میبینیم در برخیها هوس نظریهپردازی به جای فرضیهپردازی جا خوش کرده است. آغاز کردن از نظریه غیراخلاقی است و میتواند به دگماتیسم منجر شود.
وی افزود: مجاهده برای تقرب به حقیقت نیازمند احتیاط است و محتاط خود را نیازمند به دیگران میبیند و دوست دارد از دیدگاه دیگران هم به مسئله نگاه کند و اخلاق باور زمینه را برای توسعه و حل مشکل باز میکند.
قراملکی با بیان اینکه در اخلاق پژوهش ما در خصوص در اخلاق گردآوری اطلاعات، اخلاق پردازش اخلاق تعامل با پژوهشگران، اخلاق ارائه، اخلاق نقد و نقدپذیری و اخلاق داوری علمی میپردازیم، گفت: در این زمینه به یک فراز قرآنی که سه بار آمده است قابل توجه است؛ بر این اساس من نباید هر چه خود یافتهایم عالی بدانیم و هر چه دیگری یافته است را پست بشماریم. این فراز اصل مهمی را به دست میدهد و آن اصل احترامی به یافتههای دیگران است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: در اخلاق تفسیر و ذیل مواجه با متن میتوان به آیه ۷۹ سوره واقعه اشاره کنیم، قرآن با هر کتاب دیگری متفاوت است. در تفسیر قرآن نهتنها یک سری اصل منطقی وجود دارد که اصول اخلاقی هم وجود دارد. از این آیه میتوان برداشت کرد که همه نمیتوانند با قرآن مواجه شوند و در این آیه مسئله تنها طهارت ظاهری نیست.
وی در پایان گفت: نمونه دوم اخلاق تفسیر وفاداری به متن است. وفاداری به متن اصل مهمی است. اگر من وفادار به متن نباشم قرآن را نمیفهمم و چیز دیگری میفهمم؛ شخص مفسر هویت واسطهای بین متن، تفسیر و دیگران است دارد و باید به متن وفادار بود. با در نظر داشتن این مباحث میتوان به شکلگیری یک مطالعات میانرشتهای قرآنی امیدوار بود.
محفل انس با قرآن امروز، ۱۶ اسفندماه در قشم برگزار میشود. به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، محفل انس با قرآن دوشنبه، ۱۶ اسفندماه پس از اقامه نماز مغرب و عشا در مسجد امام حسین(ع) شهر قشم برگزار میشود.
این محفل که به همت مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت پیامبر اعظم(ص) قشم برپا شد، با تلاوت قاری نوجوان محمدجواد محسنی همراه است.
از دیگر بخشهای این برنامه میتوان به برپایی مسابقه حضوری و بیان مفاهیم و نکات تفسیری از آیات تلاوت شده اشاره کرد.
منابع رشته تفسیر قرآن کریم در چهلمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم که شامل دو سوره رعد و ابراهیم(ع) است اعلام شد. به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، منابع رشته تفسیر قرآن کریم از بخش کتبی چهلمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم شامل دو سوره مبارکه یوسف(ع) و رعد، اعلام شد.
بر همین اساس بخش معارف چهلمین دوره مسابقات سراسری قرآن در رشتههای تفسیر قرآن کریم، حفظ موضوعی قرآن و حفظ و معارف احادیث و در سه مرحله شهرستانی، استانی و کشوری برگزار میشود. همچنین محوریت این بخش در مسابقات چهلم، سورههای مبارکه رعد، یوسف(ع) و ابراهیم(ع) است.
اولین رشته این بخش رشته تفسیر است، محتوای این رشته در این دوره از مسابقات در مرحله شهرستانی شامل تفسیر سورههای مبارکه رعد، یوسف(ع) و ابراهیم(ع) و بر اساس تفسیر نمونه است.
رقابتهای این رشته در مرحله شهرستانی به صورت همزمان و در روز ۲۸ اردیبهشت ماه برگزار میشود. همچنین مرحله استانی نیز شامل تفسیر این سه سوره مبارکه براساس دو تفسیر نمونه و المیزان خواهد بود، بر اساس آنچه که در دستورالعمل اجرایی مسابقات آمده است، هنوز زمان دقیقی برای برگزاری این مرحله در نظر گرفته نشده و رقابتهای این مرحله در یکی از دو تاریخ ۱۲ یا ۱۹ مردادماه برگزار خواهد شد.
پیش از این نیز منابع رشته حفظ موضوعی قرآن کریم اعلام شده بود.
برای مشاهده منابع رشته تفسیر قرآن کریم (سوره یوسف) اینجا کلیک کنید!
برای مشاهده منابع رشته تفسیر قرآن کریم (سوره رعد) اینجا کلیک کنید!
معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم اختتامیه مسابقات سراسری قرآن کریم و اذان کارکنان وزارت نفت، بر افزوده شدن رشتههای فکری در دارالقرآن وزارت نفت تاکید کرد. 
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، در مراسم اختتامیه دومین دوره از مسابقات قرآن و اذان کارکنان وزارت نفت که امروز، ۱۶ اسفندماه در سالن شهید بهشتی وزارت نفت با حضور مسئولان قرآنی این مرکز برگزار شد؛ حجتالاسلام محمدرضا حشمتی، معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طی سخنانی با بیان آیهای از قرآن گفت: کتابی که به عنوان معجزه نازل شده سرشار از برکت است، مخاطبان و عموم مردم لازم است که با تدبر در این آیات الهی به تفکر و خرد بپردازند.
وی ادامه داد: با توجه به برپایی موفق مسابقات قرآن وزارت نفت، باید به سابقه فعالیتهای این مرکز از سالها قبل اشاره کرد که اهتمام بسیاری در برپایی دورههای تفسیر قرآن کریم در شرکت ملی پتروشیمی داشته است.
حشمتی با تاکید بر اینکه مجموعههای قرآنی مدیون فعالیتهای قرآنی مراکزی مانند مؤسسات، نهادها، مراکز و غیره است، به نوعی که دامنه فعالیتهای قرآنی در سراسر کشور علی الخصوص مناطق محروم گسترده شده است، گفت: بدون شک، وزارت نفت سهم برجستهای در ترویج فرهنگ قرآنی در سراسر کشور از شمال به جنوب و از غرب به شرق داشته است که امیدواریم با تاسیس دارالقرآن این وزارتخانه این اهتمام بیشتر صورت گیرد.
وی افزود: در میان معجزات پیامبران، قرآن کریم ویژگی خاصی دارد. از ویژگیهای معجزات پیامبران میتوان به حسی و قابل رویت بودن آنها اشاره کرد، اما معجزه حضرت محمد(ص)، تعلقی است که با عقل و فکر سروکار دارد و قرآن افراد را به اندیشیدن دعوت کرده است.
معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه اظهار کرد: در اینجا این سوال به ذهن میآید که آیا از قرآن، تنها باید متفکران بهرهمند شوند و یا اقشار کمسواد هم میتوانند استفاده کنند؟در جواب بنده اعتقاد دارم، در حوزههای تخصصی مانند وزارت آموزش و پرورش، وزارت نفت و دیگر نهادها که متخصصان و متبحران در آن هستند، بیشترین استقبال باید از سوی این افراد صورت گیرد، زیرا این معجزه، کتاب فکر است که باید در آن تامل کرد و اندیشید.
وی در ادامه به مسئولان دارالقرآن وزارت نفت پیشنهاد کرد و گفت: در مجموعه قرآنی وزارت نفت، پیشنهاد میشود که رشتههای فکری را در کنار حوزههای قرائت و حفظ بگنجانند تا در زمینه تفسیر، تدبر، کارکنان بتوانند مقالات ارائه بدهند.
حشمتی در پایان خاطرنشان کرد: حوزه فهم قرآن کریم در دستگاههای قرآنی باید مورد توجه قرار گیرد و معاونت نیز در این زمینه حمایت خود را اعلام میکند که امیدواریم در ترویج فرهنگ قرآنی بتوانیم گامهای مؤثری در کشور برداریم.
در اولین روز از همایش بینالمللی مطالعات میانرشتهای قرآن کریم شاهد ارائه مقالات متعددی خواهیم بود که از سوی پژوهشگران ایرانی و خارجی با موضوع قرآن و سلامت ارائه خواهد شد. به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، در همایش بینالمللی مطالعات میانرشتهای قرآن کریم که از صبح امروز ۱۶ اسفندماه آغاز میشود، شاهد برگزاری سه پنل در بخشهای مختلف خواهیم بود. بر همین اساس پنل قرآن و سلامت در نوبت صبح به بحث سلامت جسمانی میپردازد و در نوبت بعدازظهر نیز سلامت روانی و اجتماعی مورد بحث قرار خواهد گرفت.
در نوبت صبح این پنل که از ساعت ۸:۴۵ صبح آغاز میشود، پس از تلاوت آیاتی از کلامالله مجید و پخش سرود ملی کشورمان، علی اکبری ساری، رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه تهران و نیز علی منتظری، دبیر علمی همایش مطالعات میان رشتهای قرآن کریم به ارائه اطلاعاتی در مورد این همایش خواهند پرداخت.
همچنین از ساعت ۹:۳۰ صبح غلامرضا نورمحمدی، عضوی هیئت علمی علوم پزشکی تهران مقاله ارزششناسی سلامتشناسی در نظام جامع سلامت اسلام را ارائه خواهد کرد. در ادامه نیز فرزانه مفتون، استاد پژوهش پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی تهران مقاله معنویت و اثرپزشک در ارتباط با درمان بیمار را ارائه میکند.
فریده ظفری زنگنه، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز مقاله موسیقی یا نوازشگری روح، بررسی نوروفیزیولوژی شنیدن موسیقی و دیدگاههای اسلامی را ارائه میکند و پس از آن نیز محمدتقی سبحانینیا، عضو هیئت علمی دانشگاه قرآن و حدیث به ارائه مقاله رفتار اخلاقی با جسم خود و رابطه آن با سلامتی از منظر قرآن و حدیث میپردازد.
در ادامه نیز سیدعلی اکبر ربیع نتاج، عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران مقاله نقش دو وعده غذایی در سلامت انسان از دیدگاه قرآن را ارائه میکند و در پی آن عبدالمالک عمر احمد ادریس، استاد دانشگاه سودان مقاله بعض النباتات الطبیه المذکوره فی القرآن الکریم را ارائه میکند.
در بخش دیگری از نوبت صبح این همایش به ترتیب روحالله بهادری جهرمی، دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی، ولیالله عباسی، طلبه سطح سه حوزه و هدی زارع میرک آبادی، دانشجوی دکتری بیوتکنولوژی و بهنژادی گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد مقالات روش تفسیر پزشکی قرآن، قرآن کریم و رویکردی کل گرایانه به سلامت و تصویرگری معاد جسمانی صورت انسانی با داده کاوی ژنوم انسان را ارائه میکنند.
در نوبت صبح پنل قرآن و سلامت که به سلامت جسمانی پرداخته میشود، محمدعباس عبدالرزاق، علی منتظری، ناطقپور، واشیان، نورمحمدی و خانم حنان داور اعضای پنل نقد و بررسی هستند.
در نوبت بعدازظهر نیز پنل قرآن و سلامت به مبحث سلامت روانی و اجتماعی میپردازد. در این بخش که از ساعت ۱۴ آغاز میشود، ابتدا غلامعلی افروز، استاد ممتاز دانشگاه تهران به ارائه مقاله تحلیل روانشناختی شخصیت ایدهآل و تکامل یافته از دیدگاه قرآن میپردازد. در ادامه نیز محمد عباس عبدالرزاق، استاد دانشگاه علوم اسلامی مالزی مقاله Mental health: a contrastive analysis between Western and Islamic psychologies میپردازد.
در ادامه نیز خانم حنان داور، مدرس دانشگاه سیدنی مقاله Role of Islamic scriptures in the management of psychological disorders را ارائه میکند و پس از آن نیز باقر غباری بناب، استاد دانشگاه تهران مقاله خضر و موسی در تفاسیر عرفانی و روانشناسی را ارائه خواهد کرد.
در بخش دیگری از نوبت بعدازظهر پنل قرآن و سلامت که به سلامت روانی و اجتماعی پرداخته میشود، السید مهدی عیسی البطاط مقاله الحزن الایمانی و میزاته عن الکآبه المتعارفه فی علم النفس را ارائه میکند. همچنین صدیقه رضایی دهنوی، عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور اصفهان، مقاله رابطه شناخت و هیجان در قرآن و روانشناسی را ارائه میکند.
در ادامه برنامههای این پنل نوبت به ارائه مقاله توسط محمد پارسائیان، دانشجوی دکتری پژوهشگاه نهجالبلاغه میرسد، وی در این بخش مقالهای با عنوان رابطه میان عقل و شادی در قرآن و روانشناسی را ارائه خواهد کرد.
همچنین نگار کرمی، طلبه سطح سه حوزه، مقاله اصول و روشهای تربیتی ناظر به سلامت جنسی در قرآن را ارائه میکند. همچنین مرتضی خرمی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر، مقاله سطوح سهگانه پیشگیری از آسیبهای روانی در آموزههای قرآن کریم را ارائه میکند.
در ادامه نیز سهیلا محمدی ریزی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان مقاله تاثیر برنامه نرمافزاری مبتنی بر قرآن و احادیث بر رضایتمندی و ترس از زایمان در زنان باردار را ارائه میکند، مهناز غیاثی، دانشجوی دکتری روانشناسی دانشگاه الزهرا(س) تهران، مقاله بررسی اثربخشی آیههای قرآن با محتوای دلبستگی ایمن به خدا بر مبنای گسیل الکتروفوتون را ارائه میکند.
اعضای نقد و بررسی این پنل نیز حنان داور، محمدعباس عبدالرزاق، علی منتظری،غباری بناب، واشیان و نورمحمدی هستند.














