فَلاَ أَمْوَالَ بَذَلْتُمُوهَا لِلَّذِی رَزَقَهَا، وَلاَ أَنْفُسَ خَاطَرْتُمْ بِهَا لِلَّذِی خَلَقَهَا تَکْرُمُونَ بِاللهِ عَلَى عِبَادِهِ، وَلاَ تُکْرِمُونَ اللهَ فِی عِبَادِهِ ! فَاعْتَبِرُوا بِنُزُولِکُمْ مَنَازِلَ مَنْ کَانَ قَبْلَکُمْ، وَانْقِطَاعِکُمْ عَنْ أَوْصَلِ إخْوَانِکُمْ.

نه اموال خودرا در راه آن کس که به شما داده، بذل کرديد، و نه جانها را در راه کسى که آنها را آفريده به خطر افکنديد، انتظار داريد، مردم به خاطر خدا شما را گرامى دارند، در حالى که خودتان خدا را در مورد بندگانش گرامى نمى داريد (و به آنها کمک نمى کنيد) از قرار گرفتن در منازل پيشينيان عبرت گيريد (زيرا همين حکم درباره شما نيز خواهد شد) و نيز از جدا شدن از نزديک ترين برادرانتان پند بياموزيد (چرا که با چشم خود ديديد گروهى از اين عزيزان پيش از شما رفتند، شما هم به دنبال آنها خواهيد رفت).

شرح و تفسیر

بیندیشید و عبرت بگیرید !

   در نخستین جمله هاى این خطبه امام (علیه السلام) گروهى از یاران خودرا مخاطب ساخته و با لحنى عتاب آمیز و سرزنش خیز، مى فرماید : «نه اموال خودرا در راه آن کس که به شما داده، بذل کردید و نه جانها را در راه کسى که آنها را آفریده، به خطر افکندید» (فَلاَ أَمْوَالَ بَذَلْتُمُوهَا لِلَّذِی رَزَقَهَا، وَلاَ أَنْفُسَ خَاطَرْتُمْ بِهَا لِلَّذِی خَلَقَهَا).

   در حقیقت مالک اصلى این اموال خداست و آفریننده جانها اوست، چند روزى هر دو را به عنوان امانت به شما سپرده اند، ولى شما چنان سخت به آن چسبیده اید که گویى خالق و مالک اصلى، شما هستید و این دلیل بر نهایت بى خبرى از واقعیتهاست.

   تعبیرات فوق، تناسب زیادى با ایراد این سخنان بعد از جنگ «صفّین» دارد که گروهى از مردم تحت ولایت، آن حضرت، نه حاضر بودند جان خودرا براى دفاع از حق به خطر بیفکنند و نه چیزى از اموال خود براى تجهیز لشکر اسلام مى پرداختند.

   و در ادامه این سخن مى افزاید : «انتظار دارید مردم به خاطر خدا، شما را گرامى دارند، در حالى که خودتان، خدا را در مورد بندگانش، گرامى نمى دارید !» (و به آنها کمک مالى و جانى نمى کنید) (تَکْرُمُونَ(1) بِاللهِ عَلَى عِبَادِهِ، وَلاَ تُکْرِمُونَ اللهَ فِی عِبَادِهِ).

   این دوگانگى در قضاوت، راستى عجیب است که انسان انتظار داشته باشد مردم او را گرامى دارند، چون بنده اى از بندگان خداست، ولى خودش هیچ یک از بندگان خدا را گرامى ندارد، و براى کوتاه کردن دست ظالمان از گریبان مظلومان نه صرف هزینه اى کند و نه جان خودرا به مخاطره افکند.

   در آخرین جمله، به آنها هشدار مى دهد، مى فرماید : «از قرار گرفتن در منازل پیشینیان، عبرت گیرید (زیرا همین حکم درباره شما نیز خواهد شد، آنها رفتند، شما هم مى روید و دیگران در خانه ها و قصرهاى شما جایگزین مى شوند) و نیز از جدا شدن از نزدیک ترین برادانتان، پند بیاموزید» (چرا که با چشم خود دیدید گروهى از این عزیزان پیش از شما رفتند شما هم به دنبال آنها خواهید رفت) (فَاعْتَبِرُوا بِنُزُولِکُمْ مَنَازِلَ مَنْ کَانَ قَبْلَکُمْ، وَانْقِطَاعِکُمْ عَنْ أَوْصَلِ إخْوَانِکُمْ).

   این خود دلیل دیگرى است بر این که، اموال و جانها همه عاریتى است آفریدگار همه آنها خداست و هر چند روزى اموال و مساکن و قدرتها و منصبها را به دست گروهى مى سپارد و تاریخ گواه زنده این امر است.

   نه ما نخستین کسانى هستیم، که بر صفحه این جهان گام نهاده ایم و نه آخرین کسان هستیم، حلقه کوچکى هستیم، از این زنجیر طولانى، که از آغاز خلقت تا پایان جهان کشیده شده است، زهى بى خبرى و غفلت که حلقه هاى قبل و بعد را نبینیم ! و جایگاه خودرا در این جهان، تشخیص ندهیم و این دنیا را براى خود جاودانى پنداریم.

   کوتاه سخن این که : امام (علیه السلام) در این سخن کوتاه، گفتنى ها را گفته و خفتگان را بیدار و مستان مال و مقام و جاه و جلال هوشیار ساخته است.

دریافت فایل صوتی

حجم: 4.9 MB

زمان: 10 دقیقه

طرح «به یاد درگذشتگان» همراه با ختم سوره الرحمن در مؤسسه معجزه جاوید اجرایی می‌شود. عقیل وطن‌دوست، مدیر مؤسسه معجزه جاوید در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، ضمن بیان این مطلب گفت: طرح «به یاد درگذشتگان» با محوریت ختم سوره الرحمن از سوی این مرکز برگزار می‌شود.
وی با اشاره به اینکه طرح فوق در راستای همگامی با لحظات پایانی سال اجرایی می‌شود، عنوان کرد: علاقه‌مندان برای شرکت در این طرح می‌توانند تعداد ختم سوره الرحمن را به شماره تلگرام ۰۹۱۲۵۶۹۳۵۰۲ ارسال کنند و در این طرح به منظور طلب آمرزش برای اموات حضور پیدا کنند.
وطن‌دوست تصریح کرد: مهلت اجرای این طرح تا لحظه تحویل سال ۹۶ است. همچنین مؤسسه معجزه جاوید دارای هشت شعبه است که پنج شعبه آن در فردیس، یک شعبه در کرج، یک شعبه در شهریار و یک شعبه در تهران است.

نام‌نویسی در دوازدهمین آزمون اعطای مدرک تخصصی به حافظان قرآن کریم که تا ۲۷ اسفندماه تعیین شده بود، تا ۶ فروردین‌ماه تمدید شد. به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، نام‌نویسی دوازدهمین دوره آزمون اعطای مدرک تخصصی به حافظان قرآن کریم که از ۴ بهمن‌‌ماه آغاز شده بود تا ۶ فروردین‌ماه سال ۹۶ تمدید شد.
در این دوره از آزمون‌ها که هرسال در ۴ مرحله به همت سازمان دارالقرآن الکریم برگزار می‌شود، تاکنون بیش از ۴ هزار نفر نام‌نویسی کرده‌اند.
بنابراین گزارش مهلت شرکت در دوازدهمین دوره این آزمون‌ها تا ۲۷ اسفندماه تعیین شده بود که با توجه به پیش‌بینی و برنامه‌ریزی متولیان برگزاری آن مهلت ثبت ‌نام در آزمون‌ها تا ۶ فروردین‌ماه سال آینده تمدید شد.
یادآور می‌شود، علاقه‌مندان به نام‌نویسی در دوازدهمین آزمون اعطای مدرک به حافظان قرآن اینجا کنند.

رئیس کمیته تخصیص اعتبار صندوق مشارکت توسعه فرهنگ قرآنی با اشاره به دریافت ۱۰ میلیارد تومان از ۲۵ میلیارد اولیه که قرار بود به صندوق توسعه فعالیت‌های قرآنی واریز شود، گفت: طی روزهای آینده این مبلغ به دستگاه‌ها واگذار خواهد شد. محمدرضا فراهانی، رئیس کمیته تخصیص اعتبار صندوق مشارکت توسعه فرهنگ قرآنی، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)،‌ در مورد آخرین وضعیت بودجه فعالیت‌های قرآنی،‌ با اشاره به برگزاری جلسه کمیته تخصیص در هفته گذشته، گفت: در جلسه گذشته در موضوعات مختلف بودجه‌ای بحث و تبادل نظر شد.
وی با اشاره به باز شدن حساب خزانه،‌ افزود: اولین دستور پرداخت به خزانه داده شد و خزانه از ۲۵ میلیارد تومان اولیه، ۱۰ میلیارد تومان به حساب واریز کرد.
فراهانی در ادامه تصریح کرد: در جلسه کمیته و پس از واریز بودجه در مورد اینکه به چه صورتی تقسیم شود به توافق رسیدیم. با توجه به اینکه این امکان وجود دارد که تا پایان فروردین‌ماه هزینه‌کرد آن صورت بگیرد، قرار است این مبلغ بین دستگاه‌ها تقسیم شود.
رئیس کمیته تخصیص اعتبار صندوق مشارکت توسعه فرهنگ قرآنی با اشاره به اینکه دستگاه‌ها پروژه‌های خود را انجام داده‌اند، اذعان کرد: مقرر شده است تا روز شنبه هفته آینده و یا اولین هفته بعد از تعطیلات سال بعد، این ارقام اختصاص یابد.
وی بیان کرد: درصد قراردادهایی که باید با دستگاه‌ها ببندیم مشخص شده است، یعنی ما دو جدول تهیه‌ کرده‌ایم، یک جدول براساس ۲۵ میلیارد تومان و یک جدول هم براساس ۵۰ میلیارد تومان تنظیم شده است.
فراهانی با تأکید بر اینکه ۲۵ میلیارد تومان قطعی شده است، گفت: باید منتظر ماند تا بعد از واریز شدن یارانه‌ها و حقوق کارکنان دولت، مشخص شود مبلغی برای واریز ۲۵ میلیارد دوم باقی خواهد ماند یا خیر؟ 
رئیس کمیته تخصیص اعتبار صندوق مشارکت توسعه فرهنگ قرآنی در پایان در مورد ۱۵ میلیارد دیگر نیز خاطرنشان کرد: ۱۰ میلیارد واریز شده است و ۱۵ میلیارد تومان دیگر نیز چون دستور آن رسیده است، پرداخت می‌شود.

با پایان یافتن دور پایانی طرح «تلاوت محبوب»، نتایج این مرحله که با حضور پنج نفر از قاریان برتر و نام‌آشنای کشورمان که حائز رتبه بین‌المللی بوده و یا در مسابقات جهانی حضوری اثربخش و افتخارآفرین داشتند و یا به زودی به مسابقات جهانی اعزام می‌شوند، اجرا شد، حاکی از برتری حامد ولیزاده داشت. به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، دور پنجم طرح «تلاوت محبوب» از ۱۹ بهمن‌ماه در راستای ترویج فرهنگ استماع تلاوت قرآن کریم در میان اقشار مختلف به‌ویژه نوجوانان و جوانان کشورمان و آشنایی مخاطبان ایکنا در دیگر کشورها با برترین جوانان قرآنی‌ ما از سوی خبرگزاری ایکنا اجرا ‌شد.
در دور پنجم، تلاوت پنج قاری ممتاز و بین‌المللی کشورمان شامل حامد ولیزاده از آذربایجان غربی، نفر اول سی و سومین دوره مسابقات بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، محمدحسن موحدی از تهران، نفر اول در دومین دوره مسابقات بین‌المللی قرآن دانشجویان مسلمان(۱۳۸۷)، مهدی غلامنژاد از تهران، حائز رتبه سوم مسابقات جهانی ترکیه و رتبه دوم مسابقات جهانی روسیه، سیدمصطفی حسینی، از استان قزوین رتبه چهارم مسابقات بین‌المللی قرآن مالزی و حائز رتبه ممتاز در مسابقات سراسری قرآن کشورمان که ان شا الله در سال آتی در مسابقات جهانی ترکیه نیز افتخارآفرین خواهد شد، همچنین حامد علیزاده از خراسان رضوی، دارنده رتبه عالی در مسابقات سراسری قرآن و اعزامی به مسابقات جهانی مالزی در سال ۹۶ که برای او نیز آرزوی موفقیت داریم. هرچند که تمامی این عزیزان از نظر ملت ایران و جامعه قرآنی، قاریان برتر هستند و نیازی نیست تا افرادی از دیگر کشورها، برتری آنان را به ما به اثبات برسانند.
انتخاب تلاوت محبوب از نظر مخاطبان در دو بخش مخاطبان داخل کشور و مخاطبان خارج از کشور انجام شد که با پایان یافتن مهلت دور پنجم طرح، نتایج به دست آمده اعلام می‌شود.
با پایان یافتن مرحله پنجم طرح تلاوت محبوب، براساس نتایج به دست آمده در بین مخاطبان داخل کشور، تلاوت «حامد ولیزاده» با کسب ۴۲/۴۹ درصد آراء، «محمدحسن موحدی» با کسب ۰/۸۵ درصد، «مهدی غلامنژاد» با کسب ۲۹/۵۵ درصد آراء، «حامد علیزاده» با کسب ۱۲/۵۵ درصد آراء و «سیدمصطفی حسینی» با کسب ۴/۵۷ درصد آراء در بین مخاطبان داخل کشور اعلام شد.
این در حالی است که نتایج به دست آمده از طرح تلاوت محبوب در حوزه بین‌الملل که از طریق ۶ زبان عربی، انگلیسی، فرانسه، ترکی استانبولی، آذری و اسپانیولی در خبرگزاری ایکنا انجام شده است، نتایج دیگری را برای تلاوت‌های ارائه شده رقم زد.
نتایج به دست آمده در حوزه بین‌الملل، تلاوت حامد ولیزاده ۷۵/۱۷ درصد آراء، محمدحسن موحدی با ۰/۵۱ درصد آراء، مهدی غلامنژاد با ۲۱/۳۹ درصد آراء، حامد علیزاده با ۰/۹۶ درصد آراء و سیدمصطفی حسینی با ۱/۹۴ درصد آراء چنین اعلام شد.
گفتنی است؛ در پنجمین دوره این طرح، مخاطبان کانال رسمی ایکنا در تلگرام نیز نظرات خود را اعلام کردند که حامد ولیزاده با ۴۴ درصد آراء بالاترین رتبه را کسب کرد.
براساس گزارش ایکنا در مجموع آراء اعلام شده از سوی مخاطبان ایکنا، تلاوت حامد ولیزاده به عنوان تلاوت محبوب از سوی مخاطبان انتخاب شد.
یادآور می‌شود، در ادوار اول تا پنجم به ترتیب، احمد ابوالقاسمی، امین پویا، سیدمحمدجواد حسینی، قاسم مقدمی و حامد ولیزاده تلاوت‌هایشان برگزیده شد که به زودی تندیس این طرح قرآنی را دریافت خواهند کرد.

استاد مفسری که در سال‌های ابتدایی انقلاب توفیق خدمت در بخش اجرایی کشور را به دست آورد و اتفاقاً بسیاری از شاگردان وی عقیده دارند که اگر سال‌هایی از عمر استاد تلف شده باشد همان سال‌ها است. حالا و در آخرین روزهای سال در ایکنا حضور یافته بود تا پس از سال‌ها خود را در آینه شاگردانش ببیند. به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، برنامه ظهر دلنشین در آخرین روزهای اسفندماه و در آخرین برنامه خود در سال ۹۵، میزبان یکی از اساتید برجسته کشورمان و تعدادی از شاگردان وی بود.
استادی که در سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی، توفیق خدمت در بخش اجرایی کشور را به دست آورد و اتفاقاً بسیاری از شاگردان وی عقیده دارند که اگر سال‌هایی از عمر استاد تلف شده باشد همان سال‌ها است. ابوالفضل بهرام‌پور، فارغ‌التحصیل رشته ادبیات و علوم قرآنی از دانشگاه تهران و مفسر قرآن، در آخرین روزهای سال با حضور در ایکنا، آمده بود تا پس از سال‌ها خود را در آینه شاگردانش ببیند.
معرفی استاد
استاد بهرام‌پور، سال‌های قبل از انقلاب اسلامی در تألیف کتب درسی قرآنی و دینی با دو نفر از شخصیت‌های برجسته نظام جمهوری اسلامی یعنی شهید بهشتی و شهید باهنر همکاری تنگاتنگی داشته است. ایشان دارای تحصیلات حوزوی بوده و تاکنون تألیفات بسیاری در زمینه ترجمه و تفسیر قرآن کریم به رشته تحریر در آورده است که از جمله می‌توان به ترجمه و تفسیر سوره‌های مبارکه محمد(ص)، فتح، حجرات، قاف، ابراهیم، ملک، جمعه، منافقون، حجر و یاسین اشاره کرد. تألیف مجلدات ترجمه و تفسیر کامل قرآن کریم تحت عنوان «نسیم حیات» از دیگر خدمات ایشان در عرصه تفسیر قرآن کریم بوده است.
این مجموعه به اعتقاد بسیاری یک پدیده در سطح جامعه ایجاد کرد و بسیاری بر کم نظیر و کم سابقه بودن نگارش چنین تفسیری تأکید دارند؛ چرا که وجه بارز این تفسیر گران‌بها، عامه‌فهم بودن آن است. تفسیر نسیم حیات به زبان بسیار ساده نوشته شده است که شاید بتوان گفت تنها تفسیر خودآموز است که از لغات و مفردات شروع می‌شود و بعد به ترجمه تحت‌الفظی می‌پردازد و در ادامه ترجمه روان و نکات مفید را به صورت نکته‌وار بیان می‌کند. همین ویژگی‌هاست که باعث شده تا این مجموعه در بسیاری از مساجد و مراکز فرهنگی تدریس شود.


در ابتدای این برنامه هر کدام از شاگرد‌های استاد بهرام‌پور به بیان گوشه‌ای از ویژگی‌های شخصیتی استاد پرداختند. در این بخش حجت‌الاسلام والمسلمین سیدجواد مظلومی، معاون فرهنگی سازمان حج و زیارت در سخنانی با اشاره به اینکه سابقه آشنایی‌اش با استاد بهرام‌پور به سال‌های بسیار دور و زمانی که شهردار شهر زنجان بوده است، می‌رسد، گفت: در حوزه مباحث علمی شاید مهم‌ترین ویژگی استاد، بحث نوآوری و ابداعات است که تنها مختص بحث قرآن نیست، در آن زمان، استاد در منطقه و شهر زنجان از چهره‌های شناخته شده بودند و این شهرت بیشتر به خاطر داشتن سبک خاص در تدریس زبان عربی بود. سبک ایشان بسیار نو بود، این تلاش برای نوآوری وقتی وارد عرصه قرآن شد بسیار شکوفا شد و برکات فراوانی داشت.
وی افزود: یکی از این برکات، زبانی است که استاد برای تبیین مفاهیم بلند قرآن به کار برده است، یک مسئله این است که معنا را چگونه درک کرده‌ایم و مسئله دیگر نیز این است که این معنای درک شده را به چه زبان و بیانی ارائه می‌شود تا دیگران از آن بهره ببرند، در این بخش استاد نوآوری‌های بسیار ارزشمندی داشتند.
تصویری که استاد از کلاس‌های تفسیر ساخت
معاون فرهنگی سازمان حج و زیارت تصریح کرد: گاهی اوقات یک مثل قرآنی را معادل فارسی می‌کرد و آن وقت بسیار یادگیری آن آسان بود. تأثیر استاد در تربیت نسل‌های فراوانی از قرآن‌پژوهان و ایجاد سبکی که توانست آشنایی با مفاهیم قرآن را تسهیل کند از دیگر مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد. ما معمولاً یک تصوری از کلاس‌های تفسیر قرآن داریم که یک استاد فرهیخته‌ای درسی را می‌دهد و تعداد معدودی شاگرد توانایی شرکت در آن کلاس را دارند. اما استاد دستیابی به تفاسیر قرآن را در اختیار همه مشتاقان قرار دادند و برای همین است که پخش برنامه‌های ایشان از رسانه‌ها با استقبال عموم همراه است.
مظلومی در بخش پایانی صحبت‌های خود به فعالیت‌های استاد در زمینه‌های اجتماعی و انقلابی اشاره و اظهار کرد: ایشان در فعالیت‌های انقلابی و اجتماعی حاضر در صحنه بوده‌اند که می‌تواند برای بسیاری آموزنده باشد، بیان شیرین، اخلاق شیرین و خلق بسیار گرم ایشان در بین همه کسانی که با ایشان محشور بوده‌اند، زبان‌زد است و هر وقت اسم ایشان می‌آید یاد این خوش‌خلقی می‌افتیم.
در ادامه نوبت به حجت‌الاسلام والمسلمین کریمی، یکی دیگر از شاگردان استاد بهرام‌پور رسید، وی در ابتدا به بیان برخی از ویژگی‌های تفسیر نسیم حیات پرداخت و گفت: روان بودن، خوش فهم بودن و دارا بودن مطالب نو و جدید از سری ویژگی‌های این تفسیر ممتاز است. یک سری لطایف و اشاراتی که به خصوص در  تفسیر تک جلدی ارائه شده است با اقبال زیاد مردم و دانشجویان مواجه شده است.
وی خوش فهم بودن و روان بودن از یک طرف و از سوی دیگر لهجه زیبای استاد را از جمله عوامل جذب مخاطبان جوان در کلاس‌های تفسیر عنوان کرد و افزود: مطالب تفسیری نیاز روز بوده است که استاد با روش خوبی آن را ارائه کرده‌اند. همچنین اگر دقت کرده باشیم چاپ آثار ایشان زیبایی خاصی نسبت به تفاسیر دیگر دارد. زیبایی خاصی در صفحه‌آرایی و چاپ آن حکایت از وسواس و زیبایی‌شناسی استاد دارد، این موارد باعث شد تا تفسیر نسیم حیات بیشتر مورد توجه جوانان و علاقه‌مندان قرار بگیرد.
دغدغه‌مندی برای عمومی کردن فهم قرآن
در بخش دیگری از این برنامه نوبت مسعود وکیل بود که بخش دیگری از ویژگی‌های استاد بهرام‌پور و تفسیر ممتاز ایشان را برای همه بیان کند، وی در صحبت‌های خود با اشاره به اینکه دغدغه استاد بهرام‌پور عمومی کرد فهم قرآن کریم بوده است، گفت:‌ از جمله خاطراتی که از استاد دارم مربوط به جزواتی است که اوایل انقلاب در ارتباط با تفسیر قرآن بوده است. آن زمان از ایشان جزوات تفسیری مشاهده کردم که مشخص بود مولف این جزوات، درصدد عمومی کردن فهم قرآن است.

وی افزود: از دیگر ویژگی‌های استاد این است که علاوه بر مولف بودن، معلم نیز هستند و این هم ذاتاً ارزشمند است و هم اینکه بهترین فرصت را برای کار تألیف فراهم می‌کند، به خصوص با این رویکرد که در این تألیفات نظر به عامه مردم دارند، در نتیجه تجربیات تعلیمی می‌تواند در کار تألیف تأثیر خوبی داشته باشد.   
وکیل با اشاره به اینکه اینگونه به ذهن می‌رسد که اولین مصحف شریفی که علاوه بر ترجمه، معنای واژگان نیز در حاشیه آن آمده است، تفسیر استاد بهرام‌پور باشد، گفت: این بسیار کار ارزشمندی است که یک گامی برای عموم برداشته شود تا حلقه‌ای که به تدریج وابستگی و اتکاء مطالعه‌کنندگان نسبت به ترجمه مستقیم قرآن را به تدریج کم کند، همین موضوع باعث انس و ارتباط بیشتر فرد با قرآن کریم خواهد شد.
این مدرس قرآنی با تأکید بر اینکه در آثار استاد بهرام‌پور بسیار دیده شده که نکات ربانی به کار رفته باشد، گفت:‌ ما نیاز داریم این نکات را به تدریج تئوریزه کنیم، یعنی روش‌هایی را که برای عموم قابل دستیابی و اعمال است و روشی که ما را به تدبر می‌رساند می‌تواند همین روش باشد بنابر این احتیاج به طبقه‌بندی و مفهوم‌سازی کردن دارند. یکی از کلیدهای تدبر، کشف ارتباط جملات یک آیه یا خود آیات با هم است. خواهش من این است که در این حوزه بیشتر کار شود تا بتوانیم کلیدها و روش‌های تدبر را علمی‌تر و به تدریج از ذوق و سلیقه به سمت عمومی‌تر کردن سوق بدهیم تا این امر مغفول و کمتر مورد توجه قرار گرفته در جامعه مورد توجه بیشتر و آموزش و عمل قرار گیرد.
به‌روز بودن استاد
علی کاکادزفولی، یکی دیگر از حاضران در این جلسه بود که به دلیل همکاری با استاد برای انعکاس فعالیت‌های ایشان در رسانه ‌در این جلسه حضور یافته بود، در مورد آشنایی خود با استاد بهرام‌پور به تدریس تفاسیر ایشان در موسسه‌ای فرهنگی در شهر دزفول اشاره و بیان کرد: حدود دو سال است که از اولین دیدار ما با استاد می‌گذرد و حسب وظیفه‌ای که برای خودم تعریف کرده‌ام، اعتقاد دارم همانگونه که بزرگان کارهایی را برای ما انجام داده‌اند ما جوانان نیز وظیفه داریم کارهایی برای این اساتید انجام دهیم. جامعه ما ظاهری از شخصیت‌ها را می‌بینند، از اینکه این شخصیت‌ها به چه نحوی به این سطح رسیده‌اند، کمتر اطلاع دارند و کمتر از زندگی آنها می‌دانند، مردم کمتر می‌دانند زندگی استاد به چه صورتی شکل گرفته است و چه شده است که وارد کار تفسیر شده است. چه چیزی باعث شده است تا استاد به این سطح و به این ریزبینی برسد، بنابر این ما طرحی را شروع کردیم تا مجموعه گفت‌وگوهایی با ایشان انجام دهیم و به این وجوه گفته نشده زندگی ایشان دست یابیم.
وی در پایان به روزآمد بودن استاد بهرام‌پور اشاره و اظهار کرد: در به‌روز بودن استاد همین بس که به محض معرفی برخی نرم‌افزارهای تلفن همراه و شبکه‌‌های اجتماعی ایشان بلافاصله برای عضویت در آنها اقدام کردند.

ریشه‌یابی شیوه تفسیرنویسی استاد
در بخش دیگری از این برنامه جواد امینیان، از آشنایان استاد بهرام‌پور به بیان ویژگی‌های وی پرداخت، وی با اشاره به اینکه آشنایی ما با استاد به قبل از انقلاب برمی‌گردد، گفت: روشی که استاد برای نگارش تفسیر داشتند از آنجا منبعث شد که استدلال داشتند شاید یک سری مسائل قرآنی باشد که علما و فضلا آن را استخراج کنند، اما اصل و وظیفه و هدف قرآن هدایت جاهل‌ترین اقوام در طول یک مدت معلوم بوده است که آنها را به کلاس بالایی از تمدن و بشریت رسانده است، ما باید این بخش را برای عموم بیشتر روشن کنیم و فرهنگ قرآن را عمومی‌تر کنیم و به همین لحاظ این روش را استخراج کردند.
وی در ادامه حرفه‌ای بودن در همه زمینه‌ها را از جمله ویژگی‌های منحصر به فرد استاد بهرام‌پور عنوان و اظهار کرد: من نزدیک به ۴۰ سال است ایشان را می‌شناسم، شب و روز میهمانی، سفر و در همه جا مشغول فعالیت در این زمینه هستند. برخی فکر می‌کنند شهردار و فرماندار شدن ایشان به نوعی توفیق خدمت یافتن بوده است، اما به اعتقاد من آن زمان‌ها از زمان ایشان تلف شده است که البته مدت کمی بوده است. بسیاری از بزرگان افسوس می‌خوردند که چرا استاد درگیر کار اجرایی شده و نتوانستند به این کار ممارست داشته باشند.


حجت‌‌الاسلام والمسلمین محسن سعیدی، یکی دیگر از افراد حاضر در این برنامه در صحبت‌هایی با اشاره به اینکه سال ۸۱ یا ۸۰ روز عاشورا در مسجد ارگ و در کتابخانه این مسجد از طریق تفسیر نسیم حیات با استاد بهرام‌پور آشنا شدم، گفت: در آنجا این تفسیر را دیدم و بعد از مدتی خریداری و مطالعه کردم و این باعث آشنایی من با ایشان شد، به دنبال این بودم که مولف این کتاب را پیدا کنم پس از ملاقات احساس کردم که خیلی دیدگاه نزدیکی با هم داریم و بعد از آن در انتشارات برخی فعالیت‌ها را ادامه دادیم که هم اینک هم ادامه دارد.
وی افزود: خلوص ایشان در زمانی که کار را انجام می‌دهند، بسیار بالاست، غیر از مطلب خودش هیچ چیز دیگری در ذهنشان نیست، یعنی از روح ایشان برآمده و بر زبان ایشان می‌نشیند. استنباط من این است که در آن لحظه خیلی مراعات کرده و خداوند توفیق داده است که ایشان بتوانند تا این میزان خاص باشند.
پدر در لسان پسر
در بخش دیگری از این برنامه نوبت به حجت‌الاسلام والمسلمین وحید بهرام‌پور، فرزند بزرگ استاد بهرام‌پور رسید تا از فضیلت‌ها و اخلاق استاد و از سال‌ها همراهی با این مفسر برجسته قرآن بگوید.
تفسیری که باعث نجات شد
فرزند استاد صحبت‌های خود را با این جمله که «تا چشم باز کردیم و به خودمان آمدیم ایشان را متمرکز در بحث‌های قرآنی دیدیم»،‌ گفت: حقیقتاً در تمام این سال‌ها چیزی مانع نشده است که استاد بحث‌های قرآنی را کنار بگذارند، حتی آن مسئولیت‌های اجرایی که داشته‌اند نیز باعث نشد از تفسیر دور بمانند. در شهرداری زنجان برای کارکنان کلاس قرآنی می‌گذاشت، حتی به خاطر دارم من کلاس پنجم ابتدایی بودم مطالبی را به ما نیز آموزش می‌داد که قبل از طلبگی لغت معنایی را یاد بگیرم.

وی افزود: بعد از آشنایی با شهید بهشتی با تشویق ایشان از سال ۵۶ سفرهای استانی استاد شروع شد،‌ در آن سال‌ها من در سن و سال اول دبستان بودم، تابستان بود به شیراز رفته بودیم، جمعیت زیادی برای یادگیری تفسیر سوره قاف ثبت نام کرده بودند. آن زمان گذشت و بعد از مدتی یادم هست سال ۱۳۶۰ بود به نماز جمعه رفته بودیم، یک آقایی از پدرم پرسید شما آقای بهرام‌پور هستید، پدر گفتند: بله،‌ آن آقا گفت: من نجات‌یافته سوره قاف شما هستم، گفت که از ابتدای انقلاب در دام کمونیست‌ها افتاده بود و حضور در جلسه تفسیر سوره قاف باعث شد تا به خود بیایم و نجات پیدا کنم.
فرزند استاد بهرام‌پور با اشاره به اینکه آدم نباید به پدرش حسودی کند و غبطه بخورد،‌ گفت: من اما در مواردی که به پدر حسودی کردم همان زمان بود که آن فرد نزد پدر آمدند و گفتند که نجات یافته سوره قاف هستند. آنجا بسیار حسرت خوردم.
وی ادامه داد: ایشان بعد از انقلاب، مسئولیت داشتند که دو بار مورد سوء قصد قرار گرفتند، در هر جایی هم که مسئولیت داشتند برای کارکنان جلسات تفسیر تشکیل می‌دادند و موظف بودند اینها را یاد بگیرند که یک نشاط علمی شکل گرفته بود.
وی با اشاره به اینکه اولین خصوصیت استاد بهرام‌پور پشتکار بسیار زیاد ایشان است، گفت: در هر حالتی و از هر فرصتی برای تفسیر قرآن کریم استفاده می‌کنند. اگر هواپیما تأخیر کند خدا را شکر می‌کند و به کار خودش می‌رسد. طبعاً کسی که این پشتکار را دارد علاقه به اصل عمل را هم دارد، در هر زمینه‌ای هر کسی موفق شود از علم لذت می‌برد. بنابر این خصوصیت دیگر ایشان نشاط علمی است، یک جاهایی با هم اختلاف داریم، ایشان کامل گوش می‌دهد و مقاومت هم می‌کند اما اگر قانع شود، استقبال می‌کند و به هیچ وجه جمود فکری ندارد، این خصوصیت کم‌یابی است و این به اخلاص ایشان برمی‌گردد.
در ادامه نیز بهمن جاهی، یکی دیگر از شاگردان استاد بهرام‌پور به بیان ویژگی‌های استاد پرداخت و گفت: ما با آثار استاد سالیان متمادی آشنا بوده و بسیار مشتاق فیض بردن از محضر ایشان بوده‌ایم. در راستای ترویج فرهنگ قرآن و اهل بیت(ع) که کار را باید به کاردان سپرد، در موسسه بیت‌الزهرا(س) در منطقه تهران‌پارس در خدمت ایشان بودیم و کلاس‌های تفسیر را راه‌اندازی کردیم که بیش از ۴۴۰ نفر در کلاس‌ها شرکت می‌کردند.
وی با تأکید بر اینکه تواضع و وقت‌شناسی استاد نیز زبانزد است، افزود:‌ در کلاس‌ها همیشه قبل از همه ایشان تشریف داشتند. ایشان کتابی تدوین کرده‌اند با عنوان «حق با کیست؟» که در مورد شیعه و وهابیت است، قرار شد تا این کتاب را در جلسات شرح دهند، در آن زمان ما برای معرفی این جلسه بنر می‌زدیم که مورد حمله تعدادی افراد مغرض قرار می‌گرفت و بارها این مورد تکرار شد اما کوتاه نیامدیم و این جلسات را برگزار کردیم.
قلمی که همه فهم است
در بخش دیگری از این برنامه نوبت به مهدی نادی، مدیر آموزش سازمان دارالقرآن‌‌ الکریم رسید وی در ابتدای صحبت‌های خود با اشاره به آیه «يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ»، گفت:  سابقه آشنایی ما از سال ۷۹ در دارالقرآن استان اصفهان بود که استاد به ما معرفی شدند و از ایشان دعوت شده بود تا دوره تربیت مترجم قرآن را با حضور ایشان برگزار کنیم. از یکی از دوستان در مورد استاد و نحوه تدریسشان جویا شدم که گفتند علم استاد آموختنی نیست و از جای دیگر گرفته شده است.
وی افزود: بیان لطیف و زیبا یکی از ویژگی‌های ایشان است، من اساتید فراوانی دیده‌ام اما مطالب استاد بهرام‌پور بسیار آموزنده است. زبان گویای استاد یکی دیگر از ویژگی‌های ایشان است، علاوه بر آن قلم روان استاد است که ویژگی همه فهمی دارد و همه می‌توانند از آن استفاده کنند.  
نادی بیان کرد: یک روز استاد با من تماس گرفتند و گفتند قصد نگارش یک ترجمه از قرآن را دارند، پرسیدم به چه شکلی، فرمودند می‌خواهند ترجمه‌ای باشد که لغات قرآن عیناً زیر آن ترجمه شده باشد، گفتم که کار سخت و سنگینی است، اما به برکت قرآن این اتفاق می‌‌افتد، تاکنون پنج جزء را با این شیوه ترجمه کرده‌اند. اگر این ترجمه نوشته شود یک کتاب خوب و کمک برای افرادی است که دنبال مفردات قرآن هستند و می‌توانند از زیر لغات معنا را استخراج کنند و این کار بزرگ و پر زحمتی است.
مدیر آموزش دارالقرآن‌ الکریم با اشاره به اینکه استاد بهرام‌پور همیشه به دنبال دو نکته بوده است، گفت: دیگران گفته‌اند قرآن سخت است و ورود به آن مشکل، اما ایشان معتقد است که باید تکه‌هایی گفته شود که همان تکه ذائقه مردم را به مزمزه کردن وادار کند. بهره‌گیری از لطایف و قضایای روزمره برای تفسیر قرآن از ویژگی‌های دیگر استاد است، گاهی استاد می‌فرمودند از برنامه کودک، تفسیر قرآن می‌فهمم و می‌فهمانم.

وی در پایان اظهار کرد: به برکت راهنمایی استاد، چهار طرح ترجمه‌ای تفسیری در سازمان اجرا شده است که از کتاب‌های استاد نشئت گرفته است. آخرین مورد طرح حلقات تفسیر است که با توجه به تأکیدات مقام معظم رهبری در خصوص سبک زندگی سال گذشته از استاد دعوت کردیم برای سبک زندگی قرآنی به ما کمک کند و ایشان در این حوزه به کمک ما آمدند.
پناه روزهای بی‌پناهی قبل از انقلاب
در ادامه نیز جواد طیبی، یکی از شاگردان قدیمی استاد بهرام‌پور به بیان دید‌گاه‌های خود در مورد استاد پرداخت. وی که به احترام استاد برای لحظاتی ایستاده به ایراد سخن پرداخت در صحبت‌های خود اظهار کرد: طی دهه ۱۳۵۰ استاد ما در دانشگاه تربیت معلم بودند، آنجا انجمنی مخفیانه داشتیم که فعالیت‌هایی انجام می‌دادیم، وقتی دیدیم دروس دینی را تدریس می‌کنند، به ایشان علاقه‌مند شدیم. بعد از مدتی در سال ۵۶ ایشان را در منزل شهید بهشتی ملاقات کردم و از آن به بعد ارتباط ما بیشتر شد.  
وی با اشاره به اینکه شیوه استاد در تدریس آموزش واژه‌ها بود، افزود: آن روز که فضای بسته سیاسی بود حضور ایشان برای ما پیام خاصی داشت و به ما انرژی می‌داد. ایشان در آن فضا، رسول قرآنی برای ما بودند. استاد بهرامپور و تعداد کمی بودند که قبل از انقلاب جرئت فعالیت انقلابی داشتند و محکم و استوار فعالیت می‌کردند،‌ ما همیشه یاد و خاطره ایشان را در ذهن خودمان زنده نگه داشته‌ایم.
وحید کلهر که در سال‌های دهه ۵۰ و در دانشسرای تهران از شاگردان استاد بوده است نیز در صحبت‌های خود در این برنامه گفت: موضوعی که در این جلسه بسیار کم به آن پرداخته شد، بحث طنازی استاد و مزاح‌های ایشان بود. این موضوع در زمان آموزش بیشتر است و باعث می‌شود تا مفاهیم آسان‌تر انتقال یابد.  
وی با تأکید بر اینکه استاد بهرام‌پور در آموزش روش جالبی داشتند، گفت: این روش کلمه خوانی یا منقطع منقطع خوانی بود که از ابداعات ایشان بود. استاد مانند یک شجره طیبه بودند که جوانانی مثل ما که سعادت داشتند به دست ایشان تربیت شوند را تعلیم دادند و در سراسر کشور پخش شدیم تا موارد آموخته شده را به دیگران آموزش دهیم. اگر حمایت‌های ایشان نبود چه بسا که ما نمی‌توانستیم در مسیری که صحیح باشد، گام برداریم.
شروع کار تربیت مترجم قرآن با یک تفأل
در بخش دیگری از این برنامه نوبت به مجید زکی‌لو،‌ مدرس قرآن و یکی از شاگردان استاد بهرام‌پور رسید، وی در صحبت‌های خود با تأکید بر اینکه استاد بهرام پور بخش زیادی از آیات قرآن را باور کرده و با جان و دل در آیات تعمق می‌کنند، گفت: در آیه ۹۷ سوره مریم، خداوند می‌فرماید؛ «ای پیامبر ما قرآن را به زبان تو آسان کردیم» من اعتقاد دارم اگر خداوند قرآن را به زبان پیامبر(ص) آسان کند به زبان پیروان پیامبر(ص) نیز آسان می‌کند. من فکر می‌کنم خداوند به اذن خود این ویژگی را به استاد عطا کرده‌اند.

وی افزود: یکی از خاطرات ما به سال ۱۳۷۷ و آن زمان که در سازمان دارالقرآن مشغول خدمت بودم برمی‌گردد، در آن سال یک پیشنهادی ارائه شد و قرار شد استان به استان برای تدریس ترجمه معارف قرآن کریم، سفر کنیم، قرار شد از تبریز شروع شود که من پیشنهاد دادم از مشهد شروع شود استاد نیز قبول کردند. برای قطعی شدن کار به قرآن تفأل زدیم، آیه ۶۲ سوره مبارکه نور آمد، برداشت من این بود که می‌فرماید: از امام رضا(ع) کسب اجازه شود، بعد از این ماجرا کار را از مشهد شروع کردیم، به یاد دارم بعد از زیارت استاد از حرم خارج شد در حالی که اشک در چشمانشان بود، رو به من گفت که یقین دارم امام رضا(ع) چمدان ما را خواهد بست و از آنجا دفتر ترجمه و تفسیر راه‌اندازی شد و کار تربیت مترجم قرآن کریم شروع شد.
زکی‌لو در پایان اذعان کرد: یکی دیگر از وجوه شخصیتی استاد بهرام‌پور، شخصیت شاگردپروری ایشان است، در سفرهای استانی که همراه ایشان بودم حتی در خرید هم آداب خرید اسلامی را رعایت می‌کرد. موضوع دیگر شخصیت ولایت‌مداری ایشان است و به شدت پیرو ولی امر هستند و ارادت خاصی به مقام معظم رهبری دارند.  
در پایان مجید زکی‌لو پیشنهاد داد که استاد بهرام‌پور را عنوان «مدبرالقرآن» به جامعه معرفی کنیم و این به عنوان لقب ایشان در نظر گرفته شود که البته فرزند استاد بهرام‌پور با این مورد موافق نبودند.
در پایان نیز نوبت به استاد بهرام‌پور رسید تا لهجه زیبای خود را با لهجه نورانی آیات قرآن در هم آمیزد و مستمعان تشنه را برای لحظاتی هرچند کوتاه سیراب گرداند.
استاد بهرام‌پور با بیان اینکه نمی‌توانم از شما و گفتار شما تشکر کنم،‌ گفت: اگر این کار را انجام دهم در آن صورت یعنی حرف‌های شما را تأیید کرده‌ام. من همه اینها را حمل بر خوش‌بینی افراطی می‌کنم.
وی در پایان بیان کرد: اخلاق اجازه نمی‌دهد برخی مسائل را به صورت علنی تکذیب کنم،‌ تنها به بارگاه الهی رو می‌کنم و می‌گویم خدایا، اینها که گفته شد از زبان دیگران است و من آن نیستم، من از خدا می‌خواهم هم‌نشین بودن با قرآن را تا زیارت حضرت عزرائیل نصیب همه ما بگرداند.
در پایان این مراسم که بیش از دو ساعت به طول انجامید با اهدای هدیه‌ای از سال‌ها زحمت ایشان در عرصه تفسیر قرآن کریم قدردانی شد.
گزارش تصویری را اینجا ببینید.