به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، حمید صابر فرزام در این دیدار گفت: ایکنا اولین و تنها خبرگزاری قرآنی در جهان است که از سال 2003 شروع به فعالیت کرده است. این خبرگزاری در ابتدا تنها اخبار قرآنی ایران را پوشش می‌داد و از سال 2006 به پوشش اخبار قرآنی سراسر جهان را آغاز کرد.

وی همچنین گفت: اخبار این خبرگزاری با ترجمه به زبان‌های انگلیسی و مالایی مورد استفاده مردم مالزی نیز قرار می‌گیرد.

صابرفرزام در ادامه به معرفی مرکز مطالعات قرآنی میان‌رشته‌ای به عنوان بخشی از سازمان فعالیت‌های قرآنی دانشگاهیان کشور پرداخت و گفت: این مرکز فعالیت خود را آغاز کرده است و در 4 گروه قرآن و اقتصاد، قرآن و سلامت، قرآن و ارتباطات و قرآن و آموزش فعالیت می‌کند.

وی افزود: در این مرکز ‌پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکترای دانشجویانی که در رشته‌های غیرقرآنی تحصیل می‌کنند؛ اما رویکرد میان‌رشته‌ای دارند و مبحث علمی خود را از دیدگاه قرآن بررسی می‌کنند، مورد حمایت قرار می‌گیرد.

مدیرعامل ایکنا ضمن ابراز تمایل برای همکاری این مرکز با اساتید مالزیایی گفت: ما خواهان همکاری با اساتید مالزیایی هستیم تا به ما در حمایت از دانشجویان ایرانی و مالزیایی در انجام پروژه‌ها و مطالعات قرآنی کمک کنند.

رئیس سازمان فعالیت‌های قرآنی دانشگاهیان کشور در ادامه گفت: از دیگر فعالیت‌های ما در این سازمان راه‌اندازی مرکز رشد فن‌آوری‌های قرآنی است که در آن از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها که ایده‌های قرآنی دارند، حمایت می‌شود تا ایده‌های خود را به مرحله تولید و عرضه در داخل و خارج از کشور برسانند.

فعالیت ایکنا بر محور وحدت است

صابرفرزام همچنین برای این هیئت آکادمیک مالزیایی توضیح داد: فعالیت ما در خبرگزاری بین‌المللی قرآن بر محور وحدت مسلمانان استوار است و ما تلاش می‌کنیم تا ازموضوعات اختلاف برانگیز پرهیز کرده و زمینه‌های اتحاد بیشتر مسلمانان را فراهم آوریم.

وی در پاسخ به پرسش یکی از حاضران در مورد اختلافات شیعه و سنی گفت: ما همه معتقدان به آفریدگار و حضرت محمد(ص) و قرآن کریم را مسلمان می‌دانیم، مگر گروه‌هایی را که خود را در میان مسلمانان جا داده‌ و هیچ بویی از اسلام نبرده‌اند، مثل داعش، القاعده و مانند آن‌ها که تلاش می‌کنند سیمای اسلام را مخدوش کنند.

صابرفرزام ادامه داد: همه مسلمانان برادران و خواهران ما هستند، ما به همه معتقدان اسلام احترام می‌گذاریم و آن‌ها را مسلمان می‌دانیم و مفتخریم که با آن‌ها هم دین و هم مسلک هستیم.

وی گفت: به اعتقاد ما اسلام دین صلح، مودت و مهربانی است و اگر کسی بر اساس این اصول و مبانی حرکت نکند، مسلمان نیست.

صابرفرزام: داعش جهاد را به زعم خود تفسیر می‌کند

مدیرعامل ایکنا تصریح کرد: گروه‌های تروریستی مانند داعش مفاهیم زیبای اسلام را ربوده‌اند و خود را به جای مسلمانان جا می‌زنند. آنان مفهوم زیبایی مانند جهاد را که به معنای از خودگذشتگی برای باورهای مقدس است، به زعم خود تفسیر کرده و به صورت قتل و خونریزی  صرف جلوه می‌دهند و شعارهای زیبا و پرمعنی چون الله اکبر را وحشت‌آفرین کرده‌اند.

ضرورت تألیف کتابی مرجع برای از بین‌بردن شبهات درباره شیعیان

در ادامه ادریس خان صورت، نائب‌رئیس انتشارات «سنگاپور پرس هلدینگز» با بیان این که تصورات نادرست زیادی در میان اهل سنت در مورد شیعیان به ویژه در مورد تفاوت قرآن شیعیان و نماز خواندن آن‌ها وجود دارد و این تفا وت‌ها بیشتر در تفسیر نمایان است، پیشنهاد کرد که گروهی از علما و اساتید شیعه و سنی گردهم جمع شوند و یک کتاب تفسیرمرجع با محوریت قرآن نوشته و تفاوت‌ها و اشتراکات خود را مطرح کنند تا به تصورات نادرست پایان داده شود.

وی در ادامه گفت: تصورات نادرست در مورد شیعیان از برخی مدارس دینی به شاگردان و به جامعه انتقال داده می‌شود. وجود چنین کتاب تفسیرمرجعی به این مشکلات پایان خواهد داد.

حمید صابرفرزام در این باره توضیحاتی ارائه داد و گفت: میان قرآن شیعیان و اهل سنت کوچک‌ترین تفاوتی وجود ندارد  و بسیار طنز تلخی است که در این عصر ارتباطات برخی چنین شایعاتی را مطرح و باور می‌کنند. البته وجود تفاوت‌ها میان تفاسیر نیز بسیار عادی است؛ زیرا تفاسیر اهل سنت نیز با هم متفاوت هستند و در بین تفاسیر شیعی نیز برداشت‌های متفاوتی هست؛  در مباحث علمی نیز اساتید و صاحب‌نظران، نظرات متفاوتی با هم دارند؛ بنابراین این تفاوت به معنای اختلاف نیست؛ بلکه رشد و شکوفایی را به دنبال دارد.

وی افزود: تفسیر المیزان یکی از مهم‌ترین تفاسیر شیعی است و در آن از یافته‌های دانشمندان اهل تسنن استفاده شده و به این صورت نیست که تفاسیر شیعی به صورت کاملاً متفاوت و مستقل ارائه شده باشد.

فرید العطاس، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه‌‌های مالزی و سنگاپور نیز در ادامه تأکید کرد: این کتاب مرجع در صورت تألیف نباید به صورت علمی و آکادمیک باشد؛ بلکه باید قابل فهم برای عموم جامعه بوده تا در راستای وحدت جامعه اسلامی نقش مهمی را ایفا کند.

در پایان فرزام  آمادگی مرکز مطالعات میان رشته‌ای قرآن کریم را برای همکاری مشترک با دانشگاه‌ها و اساتید مالزیایی در تألیف و گردآوری مکتوبات قرآنی اعلام کرد.

یادآور می‌شود، جمعی از اساتید علوم انسانی دانشگاه‌های مالزی و سنگاپور دیروز، 24 آذرماه، از خبرگزاری ایکنا بازدید و با حمید صابر فرزام، مدیرعامل ایکنا دیدار و گفت‌و‌گو کردند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، نشست خبری ستاد برگزاری هفته علمی تمدن نوین اسلامی امروز 25 آذرماه در دفتر مرکز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا برگزار شد. برنامه‌های این هفته علمی با همکاری 14 موسسه پژوهشی برگزار می‌شود.

در این نشست، حجت الاسلام و المسلمین سقای‌بی‌ریا رییس شورای علمی هفته علمی تمدن نوین اسلامی و فرزاد جهان‌‎بین مدیر این هفته به تشریح برنامه‌های این رویداد علمی پرداختند.
سقای بی‌ریا با قرائت آیات 28-20 سوره فتح گفت: ازعناصری از این آیات برای تببین تمدن نوین اسلامی استفاده می‌شود.
وی ادامه داد تمدن‌ نوین اسلامی یکی از کلید‌واژه‌های  مقام معظم رهبری، امام خامنه‌ای و طرح ایشان از سیر تکوین این تمدن است.
ساقی‌بی‌ریا افزود: تشکیل تمدن نوین اسلامی در افق آینده به دست جوانان ما کلید خورده و از سویی دیگر این مساله با تمهید دنیا برای ظهور ولی عصر(ع) مرتبط است.
وی با بیان اینکه پیاده‌سازی اسلام در زندگی فردی، خانوادگی، اجتماعی شهری و کشوری کافی نیست و باید اسلام در همه ابعاد زندگی بشری در کل جهان پیاده شود و مساله تبلیغ بیان همین مساله است، گفت: شش کمیسیون چیستی، مبانی نظری، سیر تکوین، ظرفیت‌ها، مطالعات تمدنی و تمدن‌شناسی و آینده پژوهی در حوزه تمدن نوین اسلامی به ارائه برنامه در هفته علمی تمدن نوین اسلامی خواهند پرداخت.
در ادامه برنامه، جهان‌بین با بیان اینکه طرح تمدن نوین اسلامی موجب می‌شود بتوانیم سیاست‌گذاری منظم و مستری در وضعیت امروز داشته باشیم، گفت: افتتاحیه این هفته علمی در سالن امام خمینی مسجد جمکران در روز 30 آذر و ساعت 8:5 برگزار خواهد شد.
وی ادامه داد: در همین روز در دانشگاه عالی دفاع ملی با موضوع سیر تکوین تمدن اسلامی نشستی برگزار خواهد شد. همچنین در روز 1 دی در دانشگاه شاهد ساعت 10، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدی رضوی ساعت 8 و پژوهشگاه علوم و معارف نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری ساعت 8 نشست‌هایی برگزار خواهند کرد.
جهان بین ادامه داد: روز 2 دی ساعت 8:30 در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 5 دی ساعت 8:30 موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با سخنرانی آیت الله مصباح ساعت 8:30 و روز 7 دی ساعت 14 الی 15 در دانشگاه شیراز، نشست‌هایی در این خصوص برگزار خواهد شد.
وی در پایان ذکر کرد: از 75 مقاله ای که به دبیرخانه هفته علمی وارد شد، 15 مقاله رد و 60 مقاله در سطوح علمی-پژوهشی، علمی-ترویجی و علمی تخصصی تفیکی شده و از این میان به 10 مقاله برتر جوایزی اهدا خواهد شد. علاقه مندان در این خصوص برای دریافت جزییات بیشتر می‌توانند با شماره تلفن‌های 70- 22905060 و 09122270517 و 09127392649 تماس حاصل فرمایند.
سقای‌بی‌ریا در پاسخ به پرسش خبرنگار اینکا در این خصوص که با توجه به جایگاه قرآن در تمدن اسلامی، مباحث قرآنی در کدام کمیسیون کاری مورد طرح قرار می‌گیرد، گفت: مباحث قرآنی از مباحث اساسی در تمدن نوین اسلامی است و در همه کمیسیون‌ها به عنوان یکی از منابع اربعه مورد استفاده خواهد بود.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) سالن شهید عارف حسینی مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره) امروز 25 آذرماه شاهد برپایی نخستین پیش کرسی نظریه‌پردازی در مباحث میان رشته‌ای قرآن و علم بود. نشستی که جمعی از صاحبنظران قرآنی در آن به عنوان ناقد و داور حضور داشتند.

حجج اسلام والمسلمین محمدفاکر میبدی، بی‌آزار شیرازی و بهجت‌پور به عنوان ناقد و حجج اسلام والمسلمین رستم‎نژاد و مودب نیز به عنوان داور در این نشست حضور داشتند. دبیری علمی این نشست را که نظریه‌پردازی آن بر عهده حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی بود حجت‌الاسلام والمسلمین علوی مهر، رئیس انجمن قرآن‌پژوهی حوزه عهده‌دار بود.

در ابتدای این پیش‌کرسی، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی زارعان، رئیس مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره) در سخنانی برپایی این کرسی برای اولین بار را مایه مباهات جامعه المصطفی(ص) دانست.

وی گفت: نفس برگزاری این نشست و نتایجی که در آینده ایجاد خواهد کرد، می‌تواند ما را به آینده‌ای درخشان در زمینه میان‌رشته‌ای با محوریت قرآن امیدوار کند.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) با بیان اینکه 15 گروه علمی در مجتمع امام خمینی فعالیت دارند ادامه داد: نکته‌ای که باید بر آن تاکید کنیم این است که اگر قرار است منتظر نظریه‌پردازانی در آینده باشیم باید زمینه‌های رشد علمی را فراهم و مدیریت دانش را به طلاب یاد بدهیم تا دست به قلم بشوند و سراغ تحقیقات مورد نیاز بروند.

کرسی‌های نظریه‌پردازی تنزل نیابد

رئیس مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره) با تاکید بر پرهیز از گرایش افراطی به برخی مسایل مانند مقالاتی که اصطلاحا علمی پژوهشی است و با عناوین مختلف خارجی مانند آی اس آی مطرح است، تصریح کرد: افراطی‌گری در رفتن به سمت مجلات علمی پژوهشی و ... درست نیست، زیرا سردمداران این کارها در کشورهای غربی خودشان به نقص این مسئله پی برده‌اند و معتقدند که همه این مجلاتی که با عنوان علمی پژوهشی منتشر می شود واقعا واجد این مطلب نیست.

زارعان بیان کرد:  خود محققان ما باید قدر علمی پژوهشی بودن کارهای خود را بدانند و وزانت آن را حفظ کنند؛ در کرسی های نظریه پردازی نیز این مسئله وجود دارد نباید موضوعاتی با این عناوین مطرح و ارزش و اهمیت این کرسی‌ها را از بین ببریم.
وی ادامه داد: این اولین اقدام در جامعه المصطفی کار پخته و دقیقی است که توسط استادی صورت می گیرد که سال ها در این عرصه خدمت کرده و فضل بالای علمی ایشان زبانزد است و چهره نامدار در حوزه قرآن هستند که برای همه باعث افتخار است.
معاون سابق پژوهش جامعه المصطفی(ص) با بیان اینکه این پیش کرسی اولین نشست از این دست در کشور است اظهار کرد:  امیداوریم این حرکت آغاز یک حرکت علمی بزرگ در المصطفی باشد و باید قدردان این گونه حرکت های فاخر علمی باشیم.

تبیین نظریه

در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی رضایی اصفهانی به عنوان نظریه‌پرداز در سخنانی ضمن قدردانی از مسئولان کرسی‌های نظریه‌پردازی کشور گفت: هدف از طرح این بحث شروعی برای باز شدن فضای ورود به مباحث میان رشته ای قرآن و علوم است.
وی افزود: طرح این بحث پاسخ به یک نیاز است که آن نیاز تحول در علوم انسانی بر محور قرآن است که رهبری بر آن تاکید دارند و در واقع یک متدولوژی و روش شناسی جدید است و می خواهد راهکار جدیدی برای تحول در علوم انسانی وتولید علم براساس قرآن ایجاد کند و در این بحث نیز بحث دانش قرآنی مدنظر است نه خود قرآن زیرا نباید قرآن را در حد علوم پائین بیاوریم.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) اظهار کرد: موضوع این کرسی شیوه ای در استنطاق است، همان طور که در روایات داریم که قرآن را به نطق در آورید و این شیوه در برخی رشته‌ها نیز مانند کلام و فلسفه اسلامی وجود داشته است و تلفیقی از مباحث قرآنی با علوم دیگر مانند فقه بوده است، ولی ما سعی کرد‌ه‌ایم که با علوم جدید پیوند بدهیم و ضابطه‌مندی در این فضا ایجاد کنیم.
رضایی اصفهانی با بیان اینکه سه مقاله علمی پژوهشی در این زمینه نگارش کرده‌ایم و در برخی آثار نیز به صورت مفصل مورد توجه قرار دادیم اظهار کرد: قرآن کتابی جهانی و پاسخگوی نیازهای هدایتی و راهبردی بشر در طول تاریخ است و در همین راستا بیش از دو هزار آیه به علوم مختلف طبیعی و انسانی و ... پرداخته است.

وی ادامه داد: گاهی این آیات اشارات علمی و گاهی شگفتی‌های علمی و گاهی اعجازهای علمی در بردارد و این آیات را می توان به دو گونه تفسیر ترتیبی و موضوعی تفسیر کرد.

انواع تفاسیر موضوعی

رضایی اصفهانی تصریح کرد: تفاسیر موضوعی قرآن دارای چهار روش درون قرآنی، برون قرآنی شیوه شهید صدر، تطبیقی بین قرن و کتب دیگر مانند عهدین و تفاسیر شیعه با اهل سنت و ... و نوع چهارم همین موضوع کرسی امروز است.

رئیس مرکز تحقیقات قرآن کریم المهدی(عج) اظهار کرد: مقصود از تفسیر موضوعی میان رشته‌ای بررسی یک مسئله یا موضوع با دو رویکرد قرآنی و علمی است که مواضع وفاق و خلاف آن تحلیل و روشن شود سپس با آموزه‌های قرآنی به نظریه‌پردازی در حوزه علم مربوط پرداخته شود به صورتی که نظام یا روش ها و مبانی جدیدی در آن علم شکل بگیرد و با فضاهای جدیدی برای پژوهشگران آن حوزه علمی گشوده شود.

این محقق قرآنی عنوان کرد: برای مثال در زمینه مباحث نظری اقتصاد، تربیت، مدیریت، سیاست، قرآن آیات متعددی دارد که به اهداف و مبانی و روش های این علوم اشاره دارد و می تواند با استفاده از آن آیات نظام و مکتب اقتصادی، سیاسی و تربیتی جدیدی را پایه‌گذاری کند.

لزوم پرهیز از تفسیر به رای

رئیس دانشگاه عالی قرآن و حدیث المصطفی افزود: از این رو تفسیر موضوعی میان رشته ای زمینه‌ساز تولید علم جدید و جهت دهی به مبانی علوم انسانی بر اساس قرآن است همان طور که زاویه جدیدی در پژوهش‌های قرآنی می گشاید و می تواند پاسخگوی بسیاری از چالش‌های قرآن و علم باشد بلکه در برخی موارد شگفتی‌ها یا اعجازهای علمی قرآن روشن شود البته باید ضوابط معتبر و مبانی صحیح در تفسیر موضوعی میان رشته ای رعایت شود تا گرفتار تحمیل نظریه های علمی بر قرآن با توهم استخراج همه جزئیات علوم از ظواهر قرآن و تفسیر به رای نشویم.

این قرآن‌پژوه با بیان اینکه روش درون قرآنی، سنتی است اظهار کرد: این روش در بحث فقه القرآن و آیات الاحکام به کار می‌رفته است و موضوعی از درون قرآن انتخاب و آیات مشابه بررسی می شده و نتیجه‌گیری که لازمه آن موضوعی از درون قرآن بود انجام می شده و تفسیرهای متعددی مانند خدا در قران، تفسیر منشور جاوید و پیام آیت الله مکارم و تفسیر موضوعی آیت الله جوادی و تفسیر آیت الله مصباح و ... نمونه ای از این مباحث است.
رضایی اصفهانی گفت: روش دیگر تفسیر برون قرآنی است که مرحوم شهید صدر در برخی آثارش مطرح کرده که موضوع را از برون قرآن بگیریم و جواب را از قرآن دریافت کنیم که ایشان بحث سنن اجتماعی را مطرح کرد و از آقای قراملکی نیز آثاری جدیدا چاپ شده است و نوع سوم مطالعات تطبیقی میان قرآن و علوم با شیوه خاص و یا تفسیر میان مذاهب مختلف یا میان قرآن و عهدین است .
این محقق با بیان اینکه تفسیر موضوعی حاصل تلاش 25 ساله بنده است گفت: این شیوه استوار بر سه روش پیش گفته است، با مطالب بیشتر زیرا تحقیقات ما گاهی مکانیکی و گاهی دینامیکی است مثلا بررسی نظرات فخررازی و علامه طباطبایی درباه آیه ولایت و مقایسه این دو روش مکانیکی است، ولی گاهی مطلبی را پویا بیان و مطلب جدیدی تولید می شود که دینامیکی می گویند و ما در این نظریه از روش دینامیکی استفاده کردیم که تولید علم است.
مراحل تفسیر

وی با اشاره به مراحل تفسیر موضوعی میان رشته ای بیان کرد: انتخاب موضوع مشترک میان دانش قرآنی و علم مورد نظر، بررسی موضوع در قرآن، بررسی موضوع در علم مورد نظر، بررسی موارد وفاق قرآن و علم، از جمله این مراحل است؛ مثلا اگر بخواهیم روش های تربیت در قرآن و علوم تربیتی را بررسی کنیم؛ خواهیم دید بیش از صد روش تربیتی در قرآن بیان شده است، از طرفی علوم تربیتی جدید نیز مطالبی دارد که ما موارد وفاق این دو را بررسی می کنیم مانند بشارات و تنبیه برای متربی که هم در قرآن مورد توجه است و هم در علوم تربیتی جدید و برخی موارد اختلاف نیز وجود دارد ولی در نهایت آن چیزی مورد پذیرش است که خلاف قرآن نباشد و یا قرآن آن را تایید کند.
بومی کردن علوم تربیتی

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی اظهار کرد: علوم تربیتی ما امروزه ترجمه کتب غربی است که اگر بخواهیم آن را بومی کنیم باید در روش‌ها و اهداف از قرآن بهره ببریم و حرف های جدیدی را وارد علوم تربیتی کنیم در این صورت می توانیم چهره علم را عوض کنیم واگر 30 درصد چهره علمی را عوض کنیم علم جدیدی تولید خواهد  شد.
وی با اشاره به برخی مبانی تفسیر میان رشته‌ای تصریح کرد: جواز و حجیت تفسیر علمی، ممنوعیت کاربرد غیرعلم در تفسیر، گستره قلمرو علم و قرآن، رابطه سازگارانه قرآن و علم، عدم تعارض واقعی میان قرآن و علم و اینکه هدف اساسی قرآن هدایت انسان است نه بیان جزئیات علمی از جمله مبانی این مسئله محسوب می‌شوند.
نظریه‌پرداز عنوان کرد: بیش از دوهزار آیه علمی در علوم مختلف در قرآن کریم در قالب اشارات علمی، شگفتی های علمی، اعجازهای علمی و ... بیان شده است و این آیات را می توان به دو گونه ترتیبی و موضوعی تفسیر کرد و تفاسیر موضوعی قرآن نیز دارای چهار روشی است که پیش از این به آن پرداخته شد.
نقد حجت‌الاسلام بی آزار شیرازی

در ادامه این پیش کرسی، حجت‌الاسلام والمسلمین بی آزار شیرازی به عنوان ناقد در سخنانی با بیان اینکه با برپایی این کرسی، دغدغه رهبری در برپایی کرسی‌های نظریه‌پردازی در حال تحقق است اظهار کرد: ما بایستی همواره توجه کنیم که در صدر اسلام قرآن خوانده و تفسیر برای عمل کردن مسلمانان می‌شد و مشکل بزرگ جهان فعلی این است که قرآن را برای اظهار فضل و علم می خوانیم و یا با آن با دیگران به جدال می پردازیم ولی باید بدانیم که هر راهی که می رویم باید به عمل به قرآن و مقاصد آن منتهی شود.
وی بیان کرد: علم امروز به صورتی در آمده که ارتباط آن با خالق و آخرت و طبیعت و با ماوراء طبیعت قطع است، قرآن تاکید بر سیر فی الارض دارد تا صاحبان تعقل با قلب بشویم همچنین در ماوراء طبیعت تفکر کنیم که بسیاری از شخصیت‌های گذشته از نماز شب و عبادت در این مسیر بهره می‌بردند.
این قرآن‌پژوه عنوان کرد: نظریه مطرح شده در این کرسی، نظریه‌ای است که آیت الله صدر درباره تفسیر موضوعی بیان کردند البته ایشان  نظرشان به احادیث و جمع‌آوری احادیث به صورت موضوعی بوده است و فرموده اند که این کار در احادیث به خصوص فقهی صورت گرفته ولی در قرآن هم ضرورت دارد این کار را بکنیم یعنی ارتباطی میان مجموعه آیات برقرار کنیم.

لزوم نگاه منسجم به آیات قرآن

وی تاکید کرد: من سال‌ها بر روی ترابط آیات کار کرده‌ام که این چینش قرآن و پیوند میان آیات دارای اهدافی است و تصادفی نیست مثلا میان زکات و نماز پیوند زده شده است که خیلی کارا است و یا پیوندی که میان بازار و نماز جمعه زده است و خواسته با پیوند میان نماز جمعه و بازار، اقتصاد اسلامی را شکل بدهد.
وی اظهار کرد: این کار، کار فوق‌العاده جالبی است ولی باید مراقب باشیم که کاری نباشد که قرآن را با دید میکروسکپی ببینیم که متاسفانه این کار در برخی تفاسیر شده است و بیشتر بر روی لغات و شان نزول‌ها بحث شده در حالی که باید به تفسیر مقاصدی توجه و روی آن کار شود.

پیشگامان تفسیر قرآن به قرآن

بی‌آزار گفت: در گذشته صاحبان فرق، افکار و عقاید، فرقه خود را به درخت قرآن پیوند زده‌اند و گفته‌اند قرآن فرقه ما را تایید کرده است؛ معتزله و اشاعره و ... این کار را کردند و صدها تفسیر اختلافی پیش آمد و تفرقه مسلمانان را بیشتر کرد ولی محمد عبده برای رفع این مسئله به تفسیر قرآن به قرآن پرداخت و در قم علامه طباطبایی این کار را کرد تا به این تفاسیر فرقه گرایانه خاتمه بدهند بنابراین در عین استفاده از این تفسیر باید تلاش کنیم دچار مشکلات گذشته نشویم.
نظریه باید خوب تبیین شود

در ادامه این بحث حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالکریم بهجت‌پور به عنوان یکی دیگر از ناقدان در سخنانی عنوان کرد: نظریه‌پرداز محترم سال‌ها روی این مطلب وقت گذاشته و گام به گام به آن پرداخته است تا مطلب پخته شود و به دنبال حل مسایل نظری و تولید محتوا با ذهنیت منسجم  بوده و مرتبه چهارمی در تفسیر موضوعی یعنی بینا رشته‌ای گشوده است.

رئیس موسسه تمهید اظهار کرد: ایده ای که در ذهن ایشان است اگر خوب تبیین و جامعه علمی و دینی تلقی خوبی از آن بکنند و از ابعاد آن دفاع و تقویت شود حتما در متدولوژی دانش های انسانی می تواند موثر باشد و شاید قرن ها بی مهری به بخش های غیرتجربی را مرتفع کند و ما را در نقطه ای بنشاند که حداقل در حوزه علوم انسانی باور کنیم که این حوزه، بسندگی به نقل معتبر جز ضربه به علوم انسانی نتیجه ای نخواهد داشت و این فرصت را به دانش های تجربی می دهد که از متد تجربی مصطلح بهره برداری شود و چشم اندازی برای رشد دانش باشد.
لزوم ایجاد اصلاحاتی در نظریه

وی افزود: فرضیه ایشان از چند جهت باید اصلاح شود؛ اول در اصل عنوان است که خود ایشان هم روی اصل عنوان اصرار ندارند چون اگر تفسیر را کشف مراد جدی خدا از سوی مفسر بدانیم وقتی تفسیر علمی بینارشته‌ای می‌گوئیم تعلق تفسیر در کلام الهی است در حالی که موضوع بحث مطالعه بینارشته‌ای میان دو دانش مثل تفسیر و علم سیاست و ... است بنابراین باید عنوان خوبی برای آن انتخاب شود.
این محقق قرآنی بیان کرد: بحث‌ها و هشدارهای ایشان در باب تفسیر علمی دقیقا در شاکله بحث خودش را نشان می‌دهد، در حالی که این مباحث برای تفسیر علمی است و نه مباحث میان رشته‌ای زیرا در بینارشته‌ای قرآن را به عنوان یک منبع در نظر می‌گیریم.
وی با اشاره به طرح مباحث دینامیکی و مکانیکی از سوی نظریه‌پرداز اظهار کرد: در دانش بینارشته‌ای به کاربری هر دو این موضوعات امکان دارد و این دغدغه در مطالب ایشان هم وجود دارد بنابراین اگر تولید دانش را بحث می‌کنیم می‌توان دانش‌هایی را به صورت مکانیکی در کنار هم قرار داد کما اینکه تصور نگاه دینامیکی هم می‌شود.

نقد حجت‌الاسلام فاکر میبدی

در ادامه این پیش کرسی حجت‌الاسلام والمسلمین فاکر میبدی گفت: جرئت و جسارت استاد رضایی اصفهانی در طرح این مسئله قابل تقدیر است، البته گفته‌های بی آزار شیرازی در حکم داوری بود تا به عنوان ناقد؛ نکته قابل ذکر دیگر اینکه اصطلاح بینارشته‌ای در میان افاضل المصطفی رواج یافته و اصطلاح شده است و در برخی پایان نامه‌ها به آن پرداخته شده و می‌شود و این عنوان را باید به نام نظریه‌پرداز قید کنیم.
عضو هیئت علمی المصطفی(ص) تصریح کرد: برای من مبهم است که طرح تفسیر موضوعی بینارشته‌ای واقعا همان مرحله چهارم تفسیر موضوعی است یعنی سیر تطور تفاسیر طی شده و امروز شق چهارمی از این فرایند متکامل را داریم و بعدا می‌تواند مورد پنجمی هم داشته باشد ولی به نظر می‌رسد این فرایند وجود ندارد زیرا به نوعی سه روش قبلی به کار گرفته شده و ایشان داده علم، داده قرآن و حاصل جمع این دو را منجر به تولید تفسیر موضوعی چهارم می‌داند و ایشان از دیدگاه شهید صدرالهام گرفته است.
فاکرمیبدی بیان کرد: این سؤال مطرح است که ما به جای تعریف مرحله چهارم برای تفسیر موضوعی چند سؤال به روش شهید صدر اضافه کنیم و نظریه جدیدی نیاز نیست عنوان شود.
فاکر میبدی بیان کرد: ایشان گفت ما نظر قرآن و علم را می گیریم و مشترک هر دو را هم می گیریم و چیزی که مورد تایید قرآن است مدنظر قرار می دهیم، در این صورت هر دو سو قرآن است زیرا مبحث مشترک، قرآنی است و داده علم هم مشروط به قرآن است در این صورت جای علم کجاست؟.
دفاع مجدد نظریه پرداز

در ادامه این پیش کرسی، نظریه‌پرداز مجددا به دفاع از این نظریه پرداخت و تصریح کرد: مطالب آقای بی آزار شیرازی را فی الجمله قبول داریم زیرا نباید در برداشت علمی گرفتار افراط و تحمیل بر قرآن نشویم بنابراین اگر مطلب علمی با ظاهر آیه منافات داشته باشد حق نداریم بر قرآن تحمیل کنیم و در این قصه همفکر هستیم و در نظریه نیز بر آن تاکید داشته ام.
رضایی اصفهانی با اشاره به سخنان حجت الاسلام والمسلمین بهجت‌پور تصریح کرد: درباره عنوان که فرمودند، این بحث همان طور که گفتم جای تامل دارد و من هم مصر نیستم ولی در بحث تقسیم تفاسیر با ایشان هم رای نیستم. تفسیر میان رشته ای را به حتم نمی توان گفت درون قرآنی است ولی تکامل یافته برون قرانی است که شهید صدر هم به آن پرداخته است.
وی افزود: در بحث روش مکانیکی و دینامیکی نیز که ایشان گفته اند روش مکانیکی در میان رشته ای نیز قابل اجراست باید گفت روش مکانیکی به تفسیر تطبیقی باز می گردد که خود آن شق دیگری از مرحله تفاسیر است زیرا میکانیکی بودن مستلزم تطبیقی است.
رضایی اصفهانی درباره سخنان حجت‌الاسلام فاکر میبدی گفت: اصل فرمایش درست ولی نتیجه گیری درست نیست زیرا هر علم جدیدی این طور است و مباحث جدید دانش بر پایه مباحث گذشته است مثلا در همه تفاسیر شان نزول از دوره طبرسی بوده تا امروز هم هست.
رضایی اصفهانی تصریح کرد: اینکه آقای فاکر گفتند سؤالاتی را به نظریه شهید صدر اضافه کنیم؛ مرحوم شهید صدر همین سؤالات را اضافه نکرده است؛ وی معقتد است که تفسیر از واقع شروع و به قرآن منتهی می شود و با رجوع به آن تمام می شود یعنی وقتی سؤالی از قرآن شد دیگر سراغ علوم دیگر نمی رویم در حالی که ما فرمایش شهید صدر را یک گام به جلوتر برده ایم زیرا مطالب جدیدی اضافه شده است.
وی اظهار کرد: در باب مشروط کردن به قرآن باید گفت ما تصریح کردیم که در اینجا عدم مخالفت با قرآن کفایت می کند و لزوما به معنای تایید قرآن نیست؛ اصلا تحول در علوم انسانی به معنای این است که موارد مخالف قرآن را کنار بگذاریم.
کرسی‌های نظریه‌پردازی تقویت شود

در خاتمه این کرسی حجت الاسلام والمسلمین سیدرضا مودب گفت: این نظریه در دبیرخانه کرسی‌ها رای آورده وامروز اولین پیش نشست آن است که توسط آقای رضایی اصفهانی صورت می‌گیرد؛ ایشان در ترجمه و تفسیر و تدریس برکتی برای حوزه و جامعه المصطفی و باعث افتخار هستند.
وی ادامه داد: باید در تقویت این جلسات کوشش کنیم تا  نوآوری علمی داشته باشیم خصوصا جامعه المصطفی که از محققان گرانقدری برخوردار است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، همایش وحدت حوزه و دانشگاه امروز 24 آذرماه در سالن شهدای علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری برگزار شد.
در ابتدای مراسم بعد از قرائت قرآن و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران، فریدون رحیم‌زاده، مدیر کل دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم به خیر مقدم به حاضران اکتفا کرد و مراسم با پخش کلیپ همایش با موضوع سخنان امام(ره) و مقام معظم رهبری در مورد وحدت حوزه و دانشگاه ادامه پیدا کرد.
در ادامه برنامه، پیام آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی که مختص این برنامه بود، پخش شد که در ادامه می‌آید:
مقدم  فرهیختگان و نخبگان علمی را به این همایش گرامی می‌داریم و از برگزار کنندگان این همایش باشکوه قدردانی می‌نمائیم. وحدت حوزه و دانشگاه اثر خاص خود دارد و اگر بخواهد سبقه علمی پیدا کند، باید این دو نهاد را بررسی کرد. دو نهاد علمی مانند حوزه و دانشگاه اگر بخواهند متحد شوند، تنها علم است که می‌تواند آنها را متحد کند و تنها علمی که می‌تواند سبب وحدت اینها شود، علمی است که به یکتایی خدا می‌رسد، زیرا چیزی که خود را متکثر است هرگز عامل وحدت نخواهد بود و کسی که از چیزی که خود واحد است، هرگز سبب تکثر نمی‌شود.
علم توحید و لاغیر می‌تواند سبب وحدت حوزه و دانشگاه شود. آیا علم دینی وجود دارد یا ندارد؟ اگر علم دینی وجود ندارد، وحدت حوزه و دانشگاه سخن گزافی است و هیچ ممکن نیست که این دو نهاد با هم هماهنگ شوند.

اگر ثابت شود که علم دینی وجود دارد، باید سبب وحدت شود. هیچ علمی پاسخ‌گوی این سؤال که آیا علم دینی داریم یا نه نیست، علم زمین‌شناسی در حریم زمین سخن می‌گوید و سایر علوم هم چنین هستند. هیچ علمی نمی‌تواند به این سؤال پاسخ دهد و تنها علمی که عهده‌دار پاسخ این سؤال است فلسفه است؛ زیر فلسفه درباره هستی و نیستی جهان هستی صحبت می‌کند البته در صورتی که موضوع از مسئله هستی‌شناسی بیرون نرود.
علم فلسفه‌ای که درباره وجود یا عدم وجود علم دینی صحبت می‌کند خود سکولار است یعنی نه دینی است نه ضد دین، وقتی این سؤال را از فلسفه کردیم فلسفه باید فکر کند که آیا دین هست یا نه؟ فلسفه وقتی در این مورد صحبت می‌کند اگر کج‌راهه رفت دو خطر را پیش رو قرار می‌دهد؛ اول خودزنی می‌کند و فلسفه الحادی و فلسفه مسموم می‌شود و بعد دیگرزنی می‌کند و تمام علوم دیگری که در جهان هست را ضد دین می‌کند.
اما اگر فلسفه به دین پاسخ گفت و کج راهه نرفت اول اینکه خود را الهی می‌کند و فلسفه دینی می‌شود و دوم برکتی نصیب همه علوم می‌کند. اولین کاری که چنین فلسفه‌ای می‌کند خود را به دین می‌آراید و فلسفه دینی می‌شود و دوم اینکه به همه علوم صبغه دینی می‌بخشد زیرا موضوع همه علوم مربوط به خداست.
علم غیر دینی نداریم مگر آن علمی که موضوعش فعل انسان باشد نه خدا. دینی بودن علم به موضوع علم بسته است، علمی که موضوع آن خدا، اسماء، اوصاف و اقوال خدا باشد دینی است. علمی که موضوع آن افعال انسان است مثل نوازندگی و هنر پیشگی می‌تواند دینی باشد اگر موافق دستورات شرع باشد و اگر اینگونه نباشد علم دینی نخواهد بود.
علومی که در دانشگاه‌ها مطرح است همه، علوم دینی هستند و علوم غیر دینی نخواهیم داشت، اگر فعلی مربوط به کار خداست یقیناً دینی است و غیر دینی نخواهد بود. در توضیح مطلب باید گفت اگر کسی درباره عمر پیغمبر(ص) و یا امامان صحبت کند علم دینی می‌شود اما چگونه است که اگر درباره فعل خدا صحبت کند علم دینی نیست؟ فرض ندارد که علمی داشته باشیم مثل فیزیک، شیمی و ... که دینی نباشد. علومی که در دانشگاه‌هاست و موضوع آن درباره جهان هستی است دینی است.
فقه که از برجسته‌ترین علوم دینی به‌شمار می‌رود ممکن است روش غیر دینی داشته باشد مثلاً  کسی بخواهد از راه قیاس فتوا بدهد.  بحث بعدی آن این است که اگر علمی دینی بود ممکن است روش آن دینی باشد یا غیر دینی، اگر با برهان عقلی ثابت شد روش دینی است ولی اگر با روش قیاس و ... ثابت شد غیر دینی است.
حوزه درباره قول خدا و دانشگاه درباره فعل خدا صحبت می‌کند، محور هر دو خداست، قهراً حوزه و دانشگاه زیر لوا و پرچم توحید به سر می‌برند، گاهی ممکن است مشکلاتی یکی را از دیگری جدا کند. تنها چیزی که موجب هماهنگی این دو نهاد است همان علم دینی است.
امیدواریم اساتید و دانشجویان در زیر پرچم توحید، حقایق عالم را بررسی کنند و در تمدن اسلامی پیشگام و پیشرو باشند، مجدداً مقدم همه شما فرهیختگان را گرامی می‌دارم.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، احمد پاکتچی، استاد دانشگاه امام صادق(ع)، در برنامه‌های ویژه هفته پژوهش در پژوهشگاه‌ علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در خصوص «نسبت زبان قرآن و زبان علوم انسانی» صحبت کرد.
احمد پاکتچی، در آغاز سخنانش گفت: امروزه مباحثی مانند بومی‌سازی و اسلامی‌سازی علوم انسانی در کشور ما و جهان اسلام مطرح می‌‍شود، همچنین ما نام‌هایی مانند علوم سیاسی، روان‌شناسی، مدیریت و اقتصاد اسلامی را می‌شنویم که اگر در خصوص این عناوین در مسیری درست حرکت نکنیم، خسارات بزرگی به بار خواهد آمد و باید بنا به فرموده قرآن که می‌فرماید «...وَأْتُواْ الْبُیُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا: و به خانه‏ها از در [ورودى] آنها درآیید». (بقره،189) راه درست ورود به این مباحث را انتخاب کنیم.
پاکتچی افزود: به صورت خلاصه باید بگویم در بحث‌های بین‌رشته‌ای سه سطح معرفتی، روشی و زبانی وجود دارد و من به دلیل فرصت اندک تنها به بحث زبانی متمرکز خواهد بود. توجه به زبان قرآن برخی از مشکلات را در خصوص رابطه علوم عرفی و قرآن را حل می‌کند.
وی ادامه داد: وقتی حوزه‌ گفتمان‌های مختلف می‌خواهند با هم وارد گفت‌وگو شوند و یا به سمت علمی می‌رویم و می‌خواهیم از آن در راستای بهره‌مندی بیشتر استفاده کنیم، باید بتوانیم با آن منبع علم ارتباط برقرار کنیم و این جا بحث زبان قرآن و زبان علوم انسانی به مساله اصلی بدل می‌شود.

رویکرد انسان به قرآن فهمی است
پاکتچی با بیان اینکه در قرآن آیات زیادی در خصوص اهمیت زبان در قرآن وجود دارد، گفت: آیات 4 سوره ابراهیم، 7 سوره شوری از این جمله‌اند و بر اساس این آیات زبان قرآنی زبانی قابل فهم معرفی شده است و یا در آیه 7 سوره «وَکَذَلِکَ أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ قُرْآنًا عَرَبِیًّا لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنذِرَ یَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَیْبَ فِیهِ فَرِیقٌ فِی الْجَنَّةِ وَفَرِیقٌ فِی السَّعِیرِ: و بدین‌گونه قرآن عربى به سوى تو وحى کردیم تا [مردم] مکه و کسانى را که پیرامون آنند هشدار دهى و از روز گردآمدن [خلق] که تردیدى در آن نیست بیم دهى گروهى در بهشتند و گروهى در آتش» گروه مخاطبان قرآن مشخص شده است که قرار است این زبان با آن‌ها ارتباط برقرار کند.
وی ادامه داد: شیخ مفید در رابطه با زبان و قرآن در رساله مختصر «التذکره فی اصول فقه» بر جایگاه زبان در فهم قرآن تاکید می‌کند، وی معتقد است که زبان جایگاه مهمی در فهم قرآن دارد و بر آن است از آن‌جا که خدا به ما عقل داده است که بفهمیم خدا و پیامبر حق است که با ما سخن می‌گوید اما برای فهم این سخن باید زبان بدانیم که راهی برای شناختن مبانی سخن است و حالا باید به سراغ اخبار برویم کا ما در زبا‌ن‌شناسی به آن متن می‌گوییم.
پاکتچی با بیان این که زبان مسیر ارتباط و راه انتقال معانی است، گفت: زبان واسطه عقل و متن است که موضع فهم بوده و در فهم آن اهمیت زیادی دارد.
وی ادامه داد: رویکرد انسان به قرآن فهمی است و این بدان معناست که قرآن عرضه شده است و انسان باید آن را بفهمد و در آن تدبر کند و ما آن را در آیه سوره ص می‌بینیم.

رویکرد انسان به علوم تاسیس است
پاکتچی با بیان آن‌که علوم مختلفی وجود دارد که رویکرد انسان به آن‌ها تاسیس است، گفت: علوم حاصل ما انسان‌ها هستند و ما در علوم متن نمی‌خوانیم که بفهمیم بلکه ما آزمایش کرده و یا از روش‌های دیگر استفاده می‌کنیم که دستاوردی علمی را بیابیم.
وی ادامه داد: حال اگر قرار باشد قرآن و علوم انسانی با هم مرتبط شوند باید دید میان رویکرد فهمی به قرآن و رویکرد تاسیسی علوم چه ارتباطی وجود دارد.
پاکتچی افزود: در علوم هم زبان بسیار جدی مطرح است و هر علمی اصطلاحات خاصی دارد و اصلا عامل ارتباطی دانشمندان هر علم زبان و مجموع اصطلاحاتی است که در آن علم وجود دارد. تنها ابزار مهم عالم زبان اوست و این مساله در علوم بسیار مهم است. حال باید پرسید ما چطور می‌توانیم از زبان علوم و زبان قرآن که متفاوت‌اند، زبان مشترکی برای گفت‌وگو بیابیم.
وی تصریح کرد: هلموت فلور بر جایگاه اصطلاحات در علوم تاکید داشت و در چند دهه اخیر چند موسسه برای سازمان‌دهی زبان در علوم فعالیت می‌کنند چون می‌دانند که استفاده غیر اصولی از زبان در علوم عواقب ناگواری دارد.

تاثیر کلام و روانشناسی در ترجمه و تفسیر قرآن
پاکتچی با بیان اینکه استفاده از برخی لغات در ترجمه که در تفاسیر نیز تاثیر گذار است متاثر از علوم بوده است، گفت: برای مثال در آیه 84 اسراء « قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلَى شَاکِلَتِهِ فَرَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَى سَبِیلًا: بگو هر کس بر حسب ساختار [روانى و بدنى] خود عمل مى‏کند و پروردگار شما به هر که راه‏یافته‌تر باشد داناتر است». ما شاهدیم که مفهوم قرآنی «شاکله» با اصطلاحاتی در کلام و یا روان‌‍شناسی و دیگر علوم استفاده شده است، خلط شده است که مخاطراتی را در تفسیر ایجاد می‌کند.
وی ادامه داد: برخی مانند ترجمه پوینده در فضای تئولوژی کلمه شاکله را به طینت ترجمه کرده‌اند که این اصطلاحی کلامی است و می‌تواند موجد جبرگرایی باشد، زیرا طینت یا گل و سرشت فردی در ید اختیار او نیست. یا از سوی دیگر شاهدیم که در تفسیر روان جاوید آن را فطرت که باز اصطلاحی کلامی است، ترجمه کرده‌اند و اگر شاکله را فطرت ترجمه کنیم، باید توجه داشته باشیم که فطرت در همه انسان‌‎ها یکی است و از این رو باید تفاوتی میان انسان‌ها وجود نداشته باشد.
پاکتچی با بیان اینکه شاکله را با توجه به اصطلاحات روان‌شناسی ترجمه کرده‌‎اند، گفت: این ترجمه‌ها جا را برای روان‌شناسی قرآنی باز کرده است برای مثال در ترجمه یاسری شاکله به «عادت» یا «habit» ترجمه شده است و یا برخی آن را با اصطلاح خلق و خو یا «character» آورده‌اند و از سوی دیگر برخی آن را با «personality» ذکر کرده‌اند که تعریف متفاوتی با دو اصطلاح دیگر در روان‌شناسی دارد. البته برخی از واژه ساختار «structure» استفاده کرده‌اند، اما از این منظر روان‌شناسی به نظرم بهترین واژه ارگ ergs است که می‌تواند به جای شاکله استفاده شود.
وی تصریح کرد: من خواستم مشکلات استفاده از علوم در تفسیر و ترجمه را نشان دهم. این استفاده مخاطراتی دارد و ما می‌توانیم به تعداد مکاتب روان‌شناسی تفسیر قرآن داشته باشیم و حرف‌های فروید و دیگران را هم می‌توان با این روش از آیات قرآن دریافت.

تفاسیر نامتناسب قرآن و مدیریت
پاکتچی افزود: اما از سوی دیگر کسانی نیز از سوی علوم به سوی قرآن رفته‌اند و مسائل خود را برای حل به قرآن ارائه کرده‌اند. برای مثال در یکی کتاب به بررسی مدیریت تعارض و قرآن پرداخته شده و تلاش شده است که مدیریت تعارض اسلامی شود.
وی ادامه داد: در بحث مدیریت تعارض چهار سطح از تعارض‌های فردی، درون‌گروهی، میان‌گروهی و فرهنگی درسطح سازمان وجود دارد و نویسنده تلاش کرده‌ است این تعارض‌ها را در قرآن پیدا کند. برای مثال وی برای تعارض میان فردی اختلاف یوسف و برادرنش را عنوان کرده، در حالی که تعارض فردی که در مدیریت مطرح می‌شود، در سطح سازمان است و نه خانواده که می‌تواند برخاسته از حسادت‌های دوران کودکی و نوجوانی باشد.
پاکتچی با بیان اینکه در خصوص تعارض‌های درون گروهی نیز چنین رویکردی ادامه یافته است، گفت: در تعارض‌های درون گروهی نویسنده اختلاف میان مسیحیان در زمینه تثلیث را شاهد مثال آوده است که هیچ ربطی به تعارض درون‌گروهی مورد نظر علم مدیریت ندارد. یا در خصوص تعارض میان گروهی بحث اوس و خزرج و تعارض فرهنگی مجادله پیامبر با علمای سایر ادیان در قرآن بیان شده است که هیچ ربطی به مباحث مدیریتی ندارد.

زبان قرآن با زبان علوم انسانی متفاوت است
پاکتچی با بیان اینکه‌ چنین کارهایی مشکلات معرفتی دارد، گفت: این مطالعات از نظر زبانی دارای مشکلاتی است. از نظر زبانی زبان قرآن و علوم انسانی متفاوت است و ارزش برابر نداشته و هر کدام کانتکس (پیش زمینه) خاصی برای خود دارند.
وی ادامه داد: در همان کتاب در خصوص تعارض مباحثی در خصوص مفهوم مذاکره آمده است و آیه 6 سوره توبه «وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِکِینَ اسْتَجَارَکَ فَأَجِرْهُ حَتَّى یَسْمَعَ کَلاَمَ اللّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ یَعْلَمُونَ: و اگر یکى از مشرکان از تو پناه خواست پناهش ده تا کلام خدا را بشنود سپس او را به مکان امنش برسان چرا که آنان قومى نادانند». برای تبیین مفهوم مذاکره ارائه شده است.
پاکتچی تصریح کرد: در این جا مفهوم استجاره به معنای درخواست پناه کردن و اجاره به معنای پناه دادنه در فرهنگ دوران نزول قرآن معنای خاصی داشته است و در آن فرهنگ فردی که وابستگی قبیله‌ای نداشت مجبور می‌شد، برای محافظت خود از سنت پناه آوردن به قبایل استفاده کند و این مساله هیچ ارتباطی به مذاکره به بیان امروزی ندارد.
وی افزود: ما باید معنای الفاظ قرآن را در زبان قرآن بکاویم و بفهمیم و باید ببینیم چه امکانی برای گفت‌وگو میان علوم انسانی و قرآن وجود دارد. نمی‌توان بر مبنای شباهت‌های ساده و صوری مطالعه‌ای بین‌رشته انجام داد که این کار نتایج وخیمی دارد.
پاکتچی با بیان اینکه زبان در حد فاصل شناخت و فرهنگ دارای نقش و جایگاه است، گفت: شناخت در مواجه با پدیده شکل می‌گیرد و این پدیده می‌تواند متن یا واقعیتی اجتماعی در سطح جامعه و فرهنگ باشد. زبان رسوباتی در جامعه داشته و حافظه جامعه و فرهنگ را شکل می‌دهد و لذا نمی‌توان فکر کرد که زبان مجموعه‌ای لغت و قواعد است.
وی در پایان گفت: شناخت جایگاه زبان می‌تواند ما را در شناخت دو زبان علوم انسانی و قرآن یاری کند و برای این که ما بین این دو ارتباط برقرار کنیم، همین طور زبان یک میانجی است و دانش زبان‌شناسی می‌تواند به عنوان میانجی در مطالعات بین‌رشته‌ای از زبان‌شناسی شناختی تا فرهنگی عمل کند.