- تــازه ها
- آموزش قرآن
- پربازدید
تفسیر سوره مبارکه آل عمران، بخش بیست و یکم، آیت
برکات معنوی ماه مبارک رمضان،آیت الله العظمی
خطبه دویست و سی و شش
فَجَعَلْتُ أَتْبَعُ مَأْخَذَ رَسُولِ اللَّهِ(صلى الله علیه
خاکسترى بر سینه تندباد
شرح آیه 18 سوره مبارکه ابراهیم
18 مَثَلُ الَّذِینَ
این گونه قرآن بخوان
شرح آیات 98 لغایت 100 سوره مبارکه نحل
98فَإِذا قَرَأْتَ
آمار بازدید
احسن الحدیث
خطبه بیست و پنجم،بخش سوم،آیت الله مکارم شیرازی
اَللَّهُمَّ إِنِّی قَدْ مَلِلْتُهُمْ وَ مَلُّونی وَ سَئِمْتُهُمْ وَسَئِمُونی(1)، فَأَبْدِلِنی بِهِمْ خَیْراً مِنْهُمْ، وَ أَبْدِلْهُمْ بِی شَرَّاً مِنِّى! اللَّهُمَّ مِثْ(2) قُلُوبَهُمْ کَمَا یُمَاثُ الْمِلْحُ فِی الْمَاءِ، أَمَا ـ وَاللهِ! ـ لَوَدِدْتُ أَنَّ لِی بِکُمْ أَلْفَ فَارِس مِنْ بَنِی فِرَاسِ بْنِ غَنْم.
هُنَالِکَ، لَوْ دَعَوْتَ، أَتَاکَ مِنْهُمْ *** فَوَارِسُ مِثْلُ أَرْمِیَةِ الْحَمِیمِ
ثّم نزل (علیه السلام) من االمنبر.
خداوندا! من، از آنها خسته شده ام و آنها نيز از من (که هماهنگى با نيّات شومشان ندارم) خسته شده اند. من، از آنان ملول گشته ام، و آنان نيز از من، ملول گشته اند، پس، به جاى آنان، افرادى بهتر، به من عنايت فرما! و به جاى من، شخص بدى را بر سر آنها مسلّط فرما. خداوندا! دل هاى آنها را (از غم و اندوه) ذوب کن آن گونه که نمک در آب ذوب مى شود! بدانيد ـ به خدا سوگند ـ دوست داشتم به جاى شما، يک هزار مرد سوار از قبيله بنى فراس بن غنم (که شجاع و وفادارند) مى داشتم (سپس امام در وصف آنان به اين شعر متمثّل مى شود).
هُنَالِکَ، لَوْ دَعَوْتَ، أَتَاکَ مِنْهُمْ *** فَوَارِسُ مِثْلُ أَرْمِيَةِ الْحَمِيمِ
اگر آنها را بخوانى، سوارانى مانند ابرهاى تابستانى، (سريع و تندرو) به سوى تومى آيند.
سپس امام (خطبه را پايان داد) و از منبر فرود آمد.
من از شما خسته شدم!
در سومین و آخرین فراز این خطبه، امام، با قلبى مملوّ از غم و اندوه، روى به درگاه خدا مى آورد. و آنها را نفرین مى کند، ولى نفرینى بیدار کننده و هشدار دهنده براى کسانى که هنوز جرقّه اى از بیدارى وجدان در آنان وجود دارد، باشد که از این طریق، به آنها آگاهى دهد و آن گمگشتگان وادى ضلالت را، به راه خدا آورد; چرا که نفرین هاى امام هم اندرز و موعظه و درس بیدارى است.
حضرت، مى فرماید: «خداوندا! (از بس نصیحت کردم و اندرز دادم و آه گرم من در آهن سردِ دل آنها اثر نگذاشت) از آنها خسته شده ام و آنها نیز از من (که هماهنگى با نیّات شوم و اخلاق زشتشان ندارم) خسته شده اند. من، از آنان ملول گشته ام و آنان نیز از من، ملول شده اند; (أَللَّهُمَّ إِنِّی قَدْ مَلِلْتُهُمْ وَ مَلُّونی وَ سَئِمْتُهُمْ وَسَئِمُونی(1)).
روشن است، هنگامى که میان رهبر و پیروانش، هماهنگى در اهداف و اخلاق و نیّات نباشد، این مشکل عظیم، بروز مى کند که پیشوایى عادل و آگاه و شجاع، در برابر پیروانى دنیاپرست و زبون و ناتوان و جاهل قرار بگیرد و اندرزهاى او سودى نبخشد، و این سبب مى شود که هم پیشوا از آنها خسته شود و هم پیروان از آن پیشوا. به گفته سعدى:
«صد چندان که دانا را از نادان نفرت است، نادان را از دانا وحشت.
گر ملولى ز ما تُرُش منشین *** که تو هم در میان ما تلخى!»
و اگر پیامبر اکرم (صلى الله علیه وآله وسلم) توانست رهبرى اقوام جاهلى را بر عهده بگیرد، به این دلیل بود که آنها، تربیتش را پذیرفتند و خُلق و خُوى او را در خود زنده کردند. به همین دلیل، پیامبرانى که این توفیق نصیبشان نشد، از پیروان خود، ملول گشتند و پیروان هم، وجود آنها را تحمّل نکردند.
فراموش نکرده ایم که قوم لوط، سر تا پا آلوده، از آن پیامبر بزرگ، به جرم پاکدامنى اش ابراز تنفّر کردند و گفتند: «لوط و پیروانش را از شهر و دیار خود بیرون کنید که اینها، مردمى هستند که پاکدامنى را مى طلبند (و با ما همصدا نیستند.»(2)
حضرت، سپس آنها را چنین نفرین مى کند:
خداوندا! به جاى آنان، افرادى بهتر به من عنایت فرما و به جاى من، بدتر از من، بر سر آنها مسلّط فرما! (فَأَبْدِلِنی بِهِمْ خَیْراً مِنْهُمْ، وَ أَبْدِلْهُمْ بِی شَرَّاً مِنِّى!)
چرا که نه آنها، پیروانى شایسته براى این پیشوا هستند و نه من، پیشوایى مناسب براى آنها، و حکمت پروردگار ایجاب مى کند، اکنون که آنها از کوره آزمایش، رو سیاه به در آمدند، این نعمت الهى از آنها گرفته شود و در فقدانش، گرفتارِ انواعِ درد و رنج شوند.
و چه زود، این نفرین امام در حق آنها، تحقُّق یافت، بنى امیّه، با مأموران خونخوار و سنگدل و جانى، بر آنان مسلّط شدند و چنان کردند که در تاریخ، بى نظیر و یا کم نظیر است.
و از عجایب این که در تواریخ اسلامى آمده است: در همان زمان که امام، این نفرین ها، را کرد (یا بافاصله کمى) حجّاج بن یوسف ـ آن جنایتکار بى نظیر تاریخ ـ متولّد شد،(3) البته پیش از به قدرت رسیدن حجّاج نیز، مردم عراق و کوفه، کفّاره جرایم خود را مى دادند، ولى در عصر حکومت حجّاج، به اوج خود رسید.
بدیهى است که منظور از جمله (أبدِلْهُمْ بى شَرّاً مِنِّى) این نیست که من بدم و از من بدتر را بر آنها مسلّط کن، بلکه این، تعبیرى است که در مقایسه خوبِ مطلق با بد مطلق نیز گفته مى شود. در سوره فرقان بعد از اشاره به عذاب هاى بسیار دردناک دوزخ مى فرماید: (قُلْ أذالِکَ خَیْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الّتى وُعِدَ المُتّقونَ); بگو: آیا این (عذاب هاى دردناک) بهتر است یا بهشت جاویدان که به پرهیزگاران وعده داده شده است؟».
و به تعبیر دیگر، نه کوفیان و مردم عراق، در آن عصر، خوب بودند که امام بهتر از آنها را از خدا بخواهد و نه امام ـ العیاذ بالله ـ بد بود که خداوند، بدتر از او را بر آنها مسلّط کند و در این گونه موارد، صیغه اَفعلِ تفضیل، مفهوم معمول خود را از دست مى دهد و براى مقایسه دو چیز متضاد ذکر مى شود.
این نفرین امام، در حقیقت، شبیه نفرینى است که در قرآن مجید، از پیامبر بزرگ الهى، نوح، نقل شده است: «رَبِّ لاتَذَرْ عَلَى الاَْرْضِ مِنَ الْکافِرینَ دَیّاراً; پروردگارا! هیچ یک از کافران را بر روى زمین، باقى مگذار!».(4)
حضرت، سپس به نفرین خود چنین ادامه مى دهد:
«خداوندا! دل هاى آنها را ذوب کن آن گونه که نمک در آب ذوب مى شود; «اللَّهُمَّ مِثْ قُلُوبَهُمْ کَمَا یُمَاثُ الْمِلْحُ فِی الْمَاءِ.»
این احتمال نیز وجود دارد که منظور از ذوب شدن قلب، هجوم انبوه غم و اندوه ها بر دل باشد، به شکلى که عواطف انسان را سخت جریحه دار کند، بگونه اى که از آن تعبیر شود به این که: قلب آب شده است.
شبیه به این معنا در خطبه 27 (خطبه جهاد) نیز آمده است که امام(علیه السلام) مى فرماید: وَاللهِ، یُمیتُ الْقَلْبَ وَ یَجْلِبُ الْهَمَّ مِنْ اجْتِماعِ هؤْلاءِ الْقَوْمِ عَلى باطِلِهمْ وَ تَفَرُّقِکُمْ عَنْ حَقِّکُمْ; به خدا سوگند! این جریان، قلب انسان را مى میراند و اندوه و غم به بار مى آورد که آنها در مسیر باطل خویش، متّحدند و شما، در راه حق، پراکنده و متفرّق.
بدیهى است که منظور از آب شدن دل ها، ضایع شدن عقل و هوش و درایت است. در واقع، مفهوم جمله، این است که عقل و هوش را به خاطر نافرمانى ها و نفاق و دورویى و کوتاهى و کارشکنى، از آنها بگیر تا در زندگى، حیران و سرگردان شوند. این تعبیر، در آیات و روایاتِ فراوانى آمده است که قلب، به معناى عقل و درایت و یا کانون عقل و درایت است. از جمله، در آیه 25 سوره انعام مى خوانیم: «وَ جَعَلْنا عَلى قُلُوبِهِمْ أَکِنّةً أنْ یَفْقَهُوهُ; ما، بر قلب هاى آنها، پرده ها افکندیم تا آن (قرآن) را درک نکنند».
در حقیقت، یکى از بزرگ ترین مجازات هاى الهى ـ که در قرآن مجید و روایات، نسبت به افراد سرکش و منافق به آن اشاره شده ـ همین مجازات است که انسان، حقایق را آن چنان که هست، نبیند و نشنود و درک نکند و در بیراهه ها، سرگردان و هلاک شود.
سپس امام(علیه السلام) در آخرین جمله هاى این خطبه، آرزو مى کند که اى کاش، به جاى انبوه لشکریانِ ضعیف و ناتوان، افراد کمى از قبیله بنى فراس ـ که به شجاعت و وفادارى معروف بودند ـ مى داشت، او مى فرماید: «آگاه باشید! به خدا سوگند! دوست داشتم به جاى شما، یک هزار مرد سوار از قبیله بنى فراس بن غنم (که شجاع و وفادارند) مى داشتم». (تا با کمک آنان، دشمنان حق و عدالت را بر سر جاى خود مى نشاندم); (أَمَا ـ وَاللهِ! لَوَدِدْتُ أَنَّ لِی بِکُمْ أَلْفَ فَارِس مِنْ بَنِی فِرَاسِ بْنِ غَنْم).
سپس امام (علیه السلام) به این شعر در وصف آنان متمثّل مى شود:
هُنَالِکَ، لَوْدَعَوْتَ أَتَاکَ مِنْهُمْ *** فَوَارِسُ مِثْلُ أَرْمِیَةِ الْحَمِیمِ
معناى شعر این است که اگر آنها را بخوانى، سوارانى مانند ابرهاى تابستانى، (سریع و تند)، به سوى تو مى آیند! و به گفته شاعر فارسى زبان:
چو آن ابر سریع السّیرِ کمْ آب *** پى دشمن کشى بى صبر و بى تاب
سپس امام (علیه السلام) (خطبه را پایان داد) و از منبر فرود آمد; (ثُمَ نَزَلَ (علیه السلام) من المنبر).
«قال السید الشریف: أقول: «ألارمیة» جمعُ «رمى» و هو السحابُ والحمیمُ، هاهنا، وقتُ الصیفِ. و إِنَّما خَصَّ الشاعرُ سحابُ الصیف بالذکر لأنّه أَشَدُّ جُفولا و اسرعُ خفوفاً; لأنّه لا ماءَ فیه. وَ إِنَّما یکونُ السحابُ ثقیل السیر لامتلائه بالماء، و ذلک لایکون فی الأکثر إلا زمان الشتاء، و إنما أراد الشاعر وصفهم بالسرعة إذا دُعوا، و الإغاثة إذا استغیثوا، والدلیل على ذالک قوله: «هنالک، لو دعوت، أتاک منهم.»
مرحوم سیّد رضى، در تفسیر شعر بالا و تعبیر «أرمِیَةِ الْحَمیمِ» چنین مى گوید:
أرمیَةِ جمع رَمى (بر وزن شَقى) به معناى «ابر» است. و حمیم، در اینجا، به معناى «وقت تابستان» است. و این که شاعر، در اینجا، روى ابرهاى تابستانى تکیه کرده، به خاطر آن است که آنها سریع تر و سبکبارترند; چرا که آب چندانى همراه ندارند، ولى ابرهایى که پرآبند، آهسته تر حرکت مى کنند و این، غالباً در فصل زمستان است. و منظور شاعر، این بوده که آنها را توصیف به سرعت در هنگام فراخوانى و فریادرسى و هنگام طلب فریادرس بکند. و شاهد آن، مصرع نخست آن بیت شعر است.
نکته
بنوفراس بن غَنْم کیانند؟
ابن ابى الحدید، در شرح نهج البلاغه خود درباره آنها مى نویسد: آنها، یکى از قبایل عرب بودند که به شجاعت اشتهار داشتند. یکى از سران معروف آنها، شجاع مشهور، ربیعة بن مکدّم بود که در حیات و مرگش حامى زنان و کودکان بود و مى گویند: او، تنها کسى است که بعد از مرگ خود نیز به حمایت مظلومان برخاست. داستان این حمایت، چنین است که گروهى از سواران بنى سلیم به او حمله کردند، در حالى که جمعى از زنان و کودکان، با او بودند و او، تنها، مدافع آنان بود. او، به مقابله برخاست. دشمنان، تیرى به سوى او رها کردند که بر قلبش نشست و مى خواست به زمین سقوط کند، ولى نیزه خود را به زمین زد و بر آن تکیه کرد و تا مدّتى بر بالاى مرکب بى حرکت ماند و به زنان و کودکان اشاره کرد که هر چه سریع تر خود را به قبیله برسانند. بنى سلیم که از شجاعت او در هراس بودند، به گمان این که هنوز زنده است، نزدیک نیامدند. کم کم از عدم تحرّک او، نسبت به حیات وى، ظنین شدند. یکى از آنان، تیرى به اسب او پرتاب کرد، اسب به زمین افتاد و معلوم شد که مدتى قبل از آن، جان داده است، ولى این، در حالى بود که زنان و کودکان، خود را به قبیله رسانده بودند و از اسارت دشمنان، جان سالم به در برده بودند.(5)
در کتاب بلوغ الادب، نیز آمده است که هر نفر از شجاعان این قبیله، با ده نفر از مردان شجاع قبایل دیگر، برابرى داشته است و آنها شجاع ترین قبایل عرب محسوب مى شدند.(6)
جالب این که سربازان امام (علیه السلام) در کوفه، بالغ بر ده ها هزار نفر، بلکه به روایتى، یکصد هزار نفر(7) بودند ولى امام (علیه السلام) آرزو مى کند همه آنها، تبدیل به یک هزار نفر از شجاعان قبیله بنى فراس شوند و این نشان مى دهد که تا چه حدّ، لشکر کوفه، بى استقامت و بى کفایت بودند و تا چه حدّ، مردان قبیله بنى فراس، شجاع و پراستقامت. آنها، علاوه بر شجاعت ذاتى، در سایه ایمان به اسلام، شجاعت بیشترى یافتند.
همان گونه که قرآن مى گوید: (کَمْ مِنْ فِئَة قَلیلَة غَلَبَتْ فِئَةً کَثیرَةً بِاِذْنِ اللهِ(8)).
چه بسیار گروه هایى که به فرمان خدا، بر گروه هاى عظیمى پیروز شدند.
* * *
1 ـ توجه داشته باشيد که «ملّ ملالا» به معناى «خسته و زده شدن از کسى يا چيزى» است، نه «خسته کردن کسى را»، و «سئم سآمة» نيز مترادف با آن است و همان معنا را مى بخشد; (به مفردات و صحاح و لسان العرب) مراجعه شود. 2 ـ سوره اعراف، آيه 82. 3 ـ منهاج البراعه، جلد 3، صفحه 358، مسعودى ـ از مورّخان مشهور ـ تصريح مى کند که حجاج، در سال 41 متولد و در سال 95 در سنّ 54 سالگى، به جهنّم واصل شد. 4 ـ سوره نوح، آيه 26. 1 ـ شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، جلد 1، صفحه 341. 2 ـ بلوغ الادب، جلد 2، صفحه 125. 3 ـ همان مأخذ. 4 ـ سوره بقره، آيه شريفه 249.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) آییننامه چگونگی استفاده از بسمله، استعاذه و تصدیق و ترجمه گفتاری در تلاوت قرآن کریم از سوی شورای عالی قرآن چگونه است. متن آییننامه بدین شرح است:
الف: قاریان ایرانی
تصدیق (صدق الله العلی العظیم) در تمامی قرائتهای قاریان ایرانی الزامی بوده و عدم رعایت آن، موجب غیر قابل پخش بودن تلاوت میباشد.
ب: قاریان مصری و سایر بلاد
1- قاریانی که در ایران اسلامی حضور و قرائت داشته و تصدیق (صدق الله العلی العظیم) گفتهاند:
در صورتی که هیچ گونه نقصی در لحن و فضای تلاوت به وجود نیاید و مونتاژ تصدیق (صدق الله العلی العظیم) به تلاوتی که توسط همان قاری در کشور متبوعش انجام شده، به طور دقیق و منطبق صورت پذیرد، اشکالی ندارد( هر چند اصراری بر این امر نیز وجود ندارد)
(به عنوان مثال: شحات محمد انور، محمد بسیونی، راغب مصطفی غلوش، احمد رزیقی، محمد صدیق المنشاوی، ابوالعینن شعیشع، عبدالعزیز عکاشه، حسین منصور، متولی عبدالعال و ...)
ج: قاریانی که در ایران اسلامی حضور و قرائت نداشته و تمامی تلاوتهای ایشان تصدیق(صدق الله العظیم) خاتمه یافته است:
عیناً بدون هیچ گونه دخل و تصرفی، مورد پخش قرار گیرد(به عنوان مثال: شیخ مصطفی اسماعیل، محمد رفعت، کامل یوسف بهتیمی، محمد صدیق المنشاوی، عبدالباسط محمد عبدالصمد، محمود علی البناء، محمود رمضان، شعشاعی و ...)
د: قرائتهایی که مدت زمان آن طولانی است و صرفاً بخشی از آن مورد استفاده قرار میگیرد:
1- لازم است مونتاژ استعاذه و بسمله، به طور مانوس و منطبق با لحن و همگونی فضای تلاوت و با صدای همان قاری، صورت پذیرد.
تبصره: این امر فقط در مورد قاریان غیر ایرانی قابل قبول بوده و هر گونه تقطیع و دست کاری در تلاوت قاریان ایرانی، ممنوع میباشد.
2- تصدیق تلاوت نیز با صدای همان قاری و مشروط بر رعایت موازین مندرج در بندهای «ب- ج» مورد استفاده قرار گرفته و از مونتاژ تصدیق گروهی و گفتاری (توسط گویندگان و ..)پرهیز گردد.
3- رکوعات و قالب کلی آیات (از نظر مفهوم، ابتداء و انتهای قطعه و آهنگ و لحن تلاوت) به طور دقیق انتخاب شده و مواظب شود تا در معنا و سلامت قرائت، خدشه و خللی ایجاد نگردد.
4- استفاده و مونتاژ ترجمه «گفتاری» صرفاً در ابتداء و انتهای تلاوت کامل(قبل از استعاذه و بسمله و بعد از تصدیق) قابل قبول بوده و مونتاژ ترجمه در خلال آیات (آیه به آیه) که به این آثار هنری و ارزشمند خدشه وارد میکند (در تمامی شبکههای صدا و سیما) مقبول نمیباشد.
پیشنهاد اصولی این شورا که از سالها قبل کراراً بر آن تاکید شده است، تولید و استفاده هر چه بیشتر از تلاوتهای قاریان و اساتید برجسته ایرانی( مخصوصا در هنگام اوقات شرعی) است ک در این صورت مشکل تصدیق نیز تا حد زیادی برطرف خواهد شد. این شورا نیز به نوبه خود در جهت تولید آثار فاخر از اساتید و قاریان ایرانی، آمادگی هر گونه مساعدت و همکاری را دارد.
بدیهی است مراتب مربوط به «بندهای ب- د» صرفاً پس از ارزیابی و تایید نظارت مناسب پخش بوده و تقاضا دارد، از تهیه و پخش برنامههایی که مجوز ندارد، ممانعت فرمایند.
پیش از این هم آیین نامه مربوط به چگونگی ظواهر قاریان از سوی شورای عالی قرآن به سازمان صدا و سیما ابلاغ شده بود که در ادامه نیز متن کامل این آئین نامه را میبینید.
آییننامه چگونگی ظواهر مجریان قرآنی در شبکههای سیما
1ـ مقدار محاسن برای مجریان قرآنی در سیما (مؤذنین ـ قاریان ـ حافظان ـ اعضای گروههای مدیحهسرایی و همخوانی قرآن کریم ـ دعاخوانان ـ مبتهلین و سایر نغمات الهی) بایستی متناسب با چهرهی یک مبلغ دینی باشد و برخورداری از حداقل محاسن (ته ریش) در تولید و پخش برنامههای قرآنی کفایت نداشته و باید در حدی باشد که عرفاً یک چهرهی کاملاً مذهبی و مبلغ دینی را تداعی نماید.
2ـ افرادی که به طور طبیعی از «محاسن» کامل برخوردارند، به هیچ وجهی نباید بدون محاسن و یا در حدی کمتر از آنچه در بند «1» آمده، در شبکههای سیما ظاهر شوند.
3ـ افرادی که به طور طبیعی «محاسن» ایشان کامل نیست (بعضی از جوانان و یا کسانی که به طور ارثی محاسن ندارند و یا محاسن آنها خیلی کم است) لازم است اولاً: همان مقدار محاسن موجود ایشان کاملاً مشهود باشد و ثانیاً: تصویربرداری از ایشان به گونهای صورت پذیرد که تراشیدن و یا کوتاه کردن محاسن را تداعی نکند و سعی بر این باشد که از قرائت و اجرای ایشان بیشتر در حوزه «صدا» استفاده شود.
تبصره 1: پخش تصویر قاریان مصری (و غیر ایرانی) که در جمهوری اسلامی ایران تلاوت داشتهاند، مشمول موضوع بند«1» میباشد.
تبصره 2: پخش تصویر قاریان مصری (و غیر ایرانی) که در کشور متبوع خودشان و یا سایر کشورها تلاوت داشتهاند، چنانچه با لباس و پوشش رسمی و خاص قاریان (مصری و سایر بلاد اسلامی) باشد ولی فاقد محاسن باشند، فقط از شبکه قرآن و معارف سیما و با دستور مدیر آن شبکه قابل پخش خواهد بود.
تذکر مهم: قاریان برخی از بلاد اسلامی (مانند ترکیه ـ تونس ـ مالزیا و...) که در لباس رسمی قرائتشان از «کروات» نیز استفاده میکنند، از قادعدهی تبصره «2» مستثنی بوده و در این صورت قابل پخش نخواهند بود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، نشست خبری اولین کنفرانس ملی قرآن و تحول علوم ایران صبح امروز دوشنبه ۱۶ آذرماه با حضور حجتالاسلام حسین تاجآبادی، رییس انجمن علمی قرآن و تحول علوم ایران در دانشگاه تربیت مدرس شهید رجایی برگزار شد.
حسین تاج آبادی، رییس انجمن علمی قرآن و تحول علوم ایران، در ابتدای این نشست با تبریک روز دانشجو و گرامیداشت یاد و خاطره دانشجویانی که در ۱۶ آذرماه ۱۳۳۲ خونشان برای اعتلای این مرز و بوم بر سنگفرش خیابانهای اطراف دانشگاه تهران ریخته شد، گفت: انجمن ملی قرآن و تحول علوم ایران در بهمن ماه سال جاری نخستین کنفرانس ملی قرآن و تحول علوم ایران را با محور فرهنگ عمومی برگزار خواهد کرد.
وی افزود: انجمن ملی قرآن و تحول علوم ایران همچون سایر انجمنهای علمی، مجموعهای از اقدامات علمی را برگزار میکند که از جمله مهمترین آنها میتوان به انجام تحقیقات علمی در سطوح ملی و بین المللی، حمایت از محققان و تجلیل از استادان، پژوهشگران و نخبگان، ارائه خدمات آموزشی و پژوهشی، همکاری با نهادهای علمی، فرهنگی، برگزاری همایشهای ملی و بین المللی، انشار کتب و مجلات علمی و تشکیل بانکهای اطلاعاتی اشاره کرد.
تاج آبادی اظهار کرد: بالغ بر ۱۰۰ عضو حقوقی و چند نهاد، در ذیل انجمن ملی قرآن و تحول علوم ایران فعالیت میکنند که عمدتا دارای مدرک دکترا و یا دانشجوی این مقطعاند و امکاناتی نظیر سایر انجمنهای علمی را در اختیار آنها قرار دادهایم. این انجمن با این باور که قرآن کتاب ناس است و نه خاص، به این معنا که قرآن کتاب همه چیز و شفای همه دردهاست و پاسخگوی همه نیازها و به ویژه علوم انسانی است. بر این اساس تاکنون در انجمن گروههایی نظیر: قرآن و روابط عمومی، قرآن و اطلاعات و فناوری، قرآن و مدیریت، قرآن و علوم زیستی، قرآن و فقه و... را پایه گذاری کردهایم و گروههای دیگری را نیز در انجمن پایه گذاری خواهیم کرد و چشم انداز این انجمن این است که به تعداد رشتههای دانشگاهی در دنیا گروههایی را راه اندازی کنیم که چارچوبهای آنان از قرآن استخراج و استنباط گردد، زیرا قرآن کتابی میان رشتهای است و قابلیت همراهی با تمام علوم را داراست. اما متاسفانه مهجوریت قرآن در طی قرون گذشته به این دلیل بوده است که به این کتاب آسمانی تنها از دریچه تقدس نگاه شده و کمتر به وجوه علمی آن پرداخته شده است.
وی ادامه داد: حوصله، بردباری و روش و منش از اولویتهای کار انجمن است و با حوصله پیش میرویم و بنا نداریم به هر قیمتی و در بازههای چند ماهه کتاب یا مجلهای منتشر کنیم که قابل توجه نباشد، بلکه سعی داریم با صبر و بردباری و کار دقیق به انجام کارهای پژوهشی بپردازیم و ممکن است پس از ۵ یا ۶ سال به چند قاعده در قرآن دست یابیم که میتواند ارزشمند باشد.
وی بیان کرد: بر این اساس در روزهای ۷ و ۸ بهمن ماه جاری کنفرانس ملی قرآن و تحول علوم ایران را با محوریت فرهنگ عمومی در قرآن و در سه موضوع: آثار، سطوح و ابعاد فرهنگ عمومی، کارکردهای فرهنگ عمومی و حوزه ماتریس فرهنگ عمومی را برگزار خواهیم کرد. با توجه به اینکه قرآن کتاب ناس است، سعی کردهایم به فرهنگ عمومی وارد شویم و منظور از فرهنگ عمومی فرهنگی است که مورد اطلاع و نیاز مردم است و قصدمان بررسی فرهنگی است که مورد استفاده اکثر مردم قرار میگیرد و موضوعاتی نظیر: نظم و انضباط، امنیت و اقتدار را شامل میشود. بنابراین فرهنگ عمومی در برابر فرهنگ خاص و سازمانی قرار میگیرد. و مایلیم مواردی را که نوع مردم درگیر آن هستند از دید قرآن بررسی کنیم.
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر خاطرنشان کرد: از طریق هدایت فرهنگ عمومی است که میتوان به تمدن رسید اگر میخواهیم به تمدن نوین اسلامی دست یابیم، ناگزیر به عبور از از دریچه فرهنگ عمومی هستیم و در غیر این صورت دسترسی به تمدن نوین اسلامی میسر نمیگردد. برگزاری این کنفرانس نقطه آغاز فعالیت گسترده انجمن علمی قرآن و تحول علوم است، گرچه این انجمن پیش از این نیز فعالیتهای علمی و تخصصی انجام داده است.
وی در پایان گفت: علاقمندان تا ۱۵ دی ماه سال جاری مهلت دارند تا آثارشان را از طریق پایگاه اینترنتی انجمن علمی قرآن و تحول علوم ایران به نشانی: www. iquransa. com ارسال نمایند و یا با شماره تلفن ۲۲۹۳۳۷۸۹ تماس حاصل نمایند.
احمد خالدی، معاون مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و امور خیریه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) اظهار کرد: مرحله کشوری سی و هشتمین دوره مسابقات سراسری قرآن از 28 آذرماه تا پنجم دیماه به میزبانی استان کرمانشاه برگزار خواهد شد.
وی با بیان اینکه برنامههای جنبی متعددی در حاشیه برگزاری این مسابقات پیشبینی شده است، گفت: از جمله برنامههای پیشبینی شده در حاشیه این مسابقات، برگزار 75 محفل انس با قرآن کریم است که این محافل انس با قرآن در کرمانشاه و شهرستانهای این استان برگزار میشود.
خالدی عنوان کرد: 14 محفل از این محافل قرآنی ویژه بانوان پیشبینی شده است که با حضور دو نفر از قاریان بینالمللی خانم برگزار میشود و 64 محفل انس با قرآن نیز ویژه آقایان است که این محافل انس با قرآن نیز با حضور قاریان بینالمللی کشورمان برگزار میشود. در این دوره از مسابقات از قاریان مصری دعوت نداشتهایم.
معاون مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف ادامه داد: این محافل انس با قرآن کریم در امامزادگان و بقاع متبرکه و در ادارات و نهادهای دولتی کرمانشاه و شهرستانهای این استان برگزار خواهد شد و شرکت عموم در این محافل انس با قرآن نیز امکانپذیر خواهد بود.
وی در پایان گفت: برپایی محافل انس با قرآن کریم ویژه سی و هشتمین دوره مسابقات قرآن اوقاف از 25 آذرماه آغاز میشود و تا پنجم دیماه نیز ادامه خواهد داشت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، چاپ و نشر قرآن همواره یکی از مسائل مهم برای کشورمان بوده است که طی سالهای اخیر به دلیل مشکلات صنعت نشر، این حوزه را نیز درگیر کرده و مشکلات صنعت نشر سبب شده برخی ناشران به ویژه ناشران کتابهای دینی و قرآنی از ادامه کار در این حوزه باز بمانند، به همین دلیل به سراغ ناشران قرآنی میرویم تا درباره فعالیت و همچنین مشکلات آنها گفتوگو کنیم. در این گزارش به گفتوگو با حسن ابراهیمی، مدیر انتشارات سبحان نشستهایم که مشروح آن را در ادامه میخوانید:
انتشارات سبحان از چه سالی فعالیت خود را آغاز کرده است؟
از سال 1373، یعنی شروع کارمان با چاپ قرآن همراه بود.
یعنی از ابتدا قصدتان چاپ قرآن بود یا میخواستید در کنار قرآن به چاپ کتابهای دیگر نیز بپردازید؟
نه، ما در مجموع انتشارات دینی و قرآنی هستیم و چاپ قرآن، کار اصلی این انتشارات است و علاوه بر آن، تاکنون 200 عنوان کتاب نیز چاپ کردهایم.
تاکنون چند نوع قرآن چاپ کردهاید؟
دو نوع.
چرا تعداد قرآنها در مقایسه با کتابهای دیگر دینی کم بوده است؟
معمولاً این دو نوع که فروش بیشتری داشته، اقدام به چاپ آن کردهایم.
این قرآنها از نظر ترجمه با یکدیگر متفاوت هستند یا ویژگیهای متمایز دیگری هم دارند؟
یکی از قرآنها به خط ایرانی بود که توسط اهریزاده کتابت شده بود و سالهاست که این قرآن را چاپ میکنیم و اخیراً هم «قرآن حکیم» ترجمه آیتالله مکارم شیرازی را چاپ میکنیم که دو بار چاپ شده است.
قرآن دیگری هم دارید که اخیراً مجوز چاپ گرفته است؛ در مورد این قرآن صحبت کنید.
این قرآن جدید است، یعنی هم ترجمه و هم روش کاری آن جدید است و در آن شرح لغات قرآن در حاشیه آن وجود دارد که در حال حاضر مجوز چاپ داریم، اما چاپ نکردهایم، به این دلیل که تاکنون نتوانستهایم سرمایهگذار آن را پیدا کنیم و هزینه چاپ آن بالاست.
یعنی قرار است به صورت نفیس چاپ شود؟
نه، نفیس نیست، اما قرآن آموزشی بوده و تعداد صفحات آن بیشتر است، همچنین ترجمه مقابل بوده و حاشیه داشته و در حاشیه آن شرح لغات و شأن نزول قرآن و شرح برخی از آیات وجود دارد و در پایان آن 100 صفحه به فهرست موضوعی اختصاص یافته است که در صورت مراجعه میتوانند به راحتی آیات موضوعی را بیایند.
برای آمادهسازی این قرآن برای چاپ چه میزان زمان صرف شده است؟
5-6 سال روی این قرآن کار کردهایم و در صورت تأمین هزینه چاپ آن، آن را به زودی چاپ خواهیم کرد.
در این صورت مشکلی برای چاپ به وجود نمیآید؟
نه، فقط چون اوضاع اقتصادی خوبی نداشتیم، نتوانستیم آن را چاپ کنیم.
این قرآن توسط چه کسی ترجمه شده است؟
ترجمه و تحقیق آن توسط مصطفی رحیمینیا انجام شده که در گذشته نیز ترجمه کتاب مفردات راغب را برای این انتشارات انجام داده است.
علاوه بر این قرآن، قرآنهای دیگری هم چاپ کردهاید؟
قرآنهای جزئی بوده است، اما عمده کارمان چاپ قرآنهای کلی بوده و در کنار آنها کتابهای دینی از جمله مفاتیحالجنان و ادعیه را نیز چاپ کردهایم.
تاکنون با چه مشکلاتی در حوزه چاپ قرآن مواجه بودید؟
مشکل اصلی فروش است، بازار هم رقابتی است و هم ترجمههای گوناگونی وجود دارد و مقداری هم رانتی است و افرادی که شاخص و چهره هستند، قرآنهایشان فروش میرود و یا وزارت ارشاد حامی برخی ناشران است و از تعداد محدودی ناشر خرید میکند و از ناشران کوچکتر و ضعیف حمایت نمیکنند. قرآنهای افرادی مانند ابوالفضل بهرامپور را که چهره شناخته شده است، بیشتر خریداری میکنند.
مشکل عمده ما فروش و توزیع است و کار ما چاپ و پخش است و در این راستا نیز رقابت بسیار بوده و از سوی دیگر گران بودن کاغذ نیز بر مشکلات این حوزه افزوده و اغلب ناشران را با مشکلاتی مواجه کرده است.
حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا حشمتی، معاون قرآن و عترت وزارت ارشاد در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) درباره سرنوشت ادغام اتحادیه موسسات قرآنی مردمی و اتحادیه تشکلهای قرآن و عترت کشور اظهار کرد: براساس ابلاغیه دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی، فعالیت هیئت نظارت بر موسسات قرآنی به صورت قانونی در حال انجام است.
رئیس هیئت نظارت بر موسسات قرآنی افزود: هرچند که نائب رئیس هیئت به دلیل اعتراض به انتخاب دبیر در جلسات این هیئت شرکت نمیکند اما ما جلسات خود را دنبال میکنیم و کارها را پیش میبریم و نیامدن دو عضو این هیئت به جلسات موجب نمیشود که جلسات این هیئت برگزار نشود.
وی در ادامه گفت: دبیرخانه در سازمان تبلیغات بود اما از تشکیل دبیرخانه در این سازمان امتناع کردند و به همین دلیل ما نیز دبیرخانه را در وزارت ارشاد مستقر کردهایم تا بتوانیم کارها را دنبال کنیم.
حشمتی درباره انتخاب دبیر خارج از اعضای هیئت، اظهار کرد: یک بند از آییننامه که در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران نیز به چاپ رسیده است، میگوید دبیر هیئت از بین اعضا یا خارج از اعضا انتخاب شود و براساس این بند نیز ما دبیر را از خارج اعضا انتخاب کردیم که سازمان مربوطه در سازمان تبلیغات اسلامی نسبت به انتخاب دبیر اعتراض داشته و علاوه بر اینکه اجازه استقرار دبیرخانه در سازمان تبلیغات اسلامی را ندادند بلکه در جلسات نیز حاضر نمیشوند.
وی درباره زمان ادغام اتحادیهها، گفت: بحث ادغام دو اتحادیه چندین بند داشت که سه تا چهار بند آن در هیئت رسیدگی به امور موسسات قرآنی مورد بحث و بررسی قرار گرفته و تصمیمگیریهای لازم صورت گرفته است.
معاون قرآن و عترت وزارت ارشاد عنوان کرد: سه چهارم کار آییننامه مربوط به ادغام اتحادیهها و صدور مجوز موسسات قرآنی انجام شده و تنها یک چهارم آن باقی مانده است که کار این آییننامه نیز تا یک ماه آینده به پایان میرسد.
وی افزود: پس از اینکه کارهای مربوط به آییننامه اتحادیه مدغم تا یک ماه آینده به پایان برسد طبق آییننامه مربوطه، صدور مجوز به موسسات قرآنی نیز از یک ماه آینده آغاز خواهد شد.
رئیس هیئت نظارت بر موسسات قرآنی درباره انتخابات اعضای هیئت مدیره اتحادیه مدغم عنوان کرد: اولین جلسه اتحادیه مدغم با حضور مدیران دو اتحادیه برگزار میشود که پس از این جلسه انتخابات پیرامون انتخاب هیئت مدیره اتحادیه مدغم انجام میشود.
وی در پایان گفت: مدیران کنونی اتحادیهها هیچ محدودیتی برای کاندیدا شدن در اتحادیه مدغم ندارند و در صورتی که تمایل داشته باشند، میتوانند کاندیدا شود.
