چه سراى آخرتِ نیكویى!

 سراى آخرت خردمندان كجا و چگونه است؟ خداوند رحمان، به این پرسش، چنین پاسخ مى‏فرماید:

 بهشت‏هاى جاویدان كه آنان و از پدرانشان و همسرانشان و فرزندانشان هر كه نیكوكار باشد در آن داخل مى‏شوند و فرشتگان از هر درى بر آنان وارد مى‏شوند: درود بر شما بر آن‏چه صبر كردید. پس، چه سراى آخرت نیكویى!

    آیات 23 و 24

 سراى بد

 كمى و زیادىِ روزى، به دست خداوندِ روزى‏رسان است. كسانى كه براى به دست آوردن روزىِ بیش‏تر، خود را به گناه آلوده مى‏كنند، قوانین الهى را زیرپا مى‏گذارند و رابطه‏هایى را كه طبق دستورات الهى باید برقرار باشد، قطع مى‏كنند، از رحمت الهى دور مى‏شوند و سرانجام بدى دارند كه در قرآن چنین بیان شده است:

 و كسانى كه پیمان خدا را پس از بستن آن مى‏شكنند و آن‏چه را خدا به پیوستنِ آن فرمان داده، قطع مى‏كنند و در زمین فساد مى‏كنند، آنان برایشان لعنت است و سراى بد دارند. خدا روزى را براى هر كه بخواهد، گشایش مى‏دهد یا تنگ مى‏گرداند؛ و به زندگى دنیا شاد شده‏اند؛ و زندگى دنیا در آخرت، جز چیزى اندك نیست.

    آیات 25 و 26

 گمراهان

 مشركان و كافران براى آن كه ایمان نیاورند بهانه‏جویى مى‏كردند و مى‏گفتند: «چرا محمد مانند پیامبران پیشین معجزه‌ی آشكار ندارد.» آنان با لجاجتِ خود در گمراهى باقى ماندند و هدایت نشدند. خداوند مهربان مى‏فرماید:

 و كسانى كه كافر شدند مى‏گویند: چرا از سوى پروردگارش نشانه‏اى بر او نازل نشده است؟ بگو: به راستى خدا هر كه را بخواهد گمراه مى‏كند و هر كس كه بازگردد، به سوى خود هدایت مى‏كند.

    آیه‌ی 27

 خوشا به حالشان

 یادِ خدا، آرام‏بخشِ دل‏هاى مومنان است و مومنان سرانجامِ نیكویى دارند. خداوند رحمان و رحیم مى‏فرماید:

 كسانى كه ایمان آوردند و دل‏هایشان به یاد خدا آرام مى‏گیرد. آگاه باشید كه با یاد خدا دل‏ها آرام مى‏گیرد. كسانى كه ایمان آوردند و كارهاى شایسته كردند، خوشا به حالشان و سرانجامِ خوبى دارند.

    آیات 28 و 29

 خداوند رحمان را نمى‏شناسیم

 مشركان و كافران به پیامبر اكرم(ص) ایمان نمى‏آوردند و مى‏گفتند: «ما خداوند رحمان را نمى‏شناسیم.» خداوند رحمان به پیامبر(ص) چنین وحى فرمود:

 این چنین تو را در امتى فرستادیم كه پیش از آنان امت‏هایى بودند و گذشتند، تا آن‏چه را بر تو وحى كردیم بر آنان بخوانى و آنان به رحمان كافر مى‏شوند. بگو: او پروردگار من است. خدایى جز او نیست؛ بر او توكل كردم و بازگشتم به سوى اوست.

    آیه‌ی 30

 مانند پیامبران پیشین

 گروهى از مشركان مكه، به پیامبر اكرم(ص) مى‏گفتند: «اگر تو پیامبرى و قرآن معجزه‌ی توست، به وسیله قرآنت، كوه‏هاى مكه را عقب بران تا سرزمین مكه وسیع‏تر شود و از زمین مكه، چشمه‏هاى آب خارج كن تا زراعت ما رونق یابد. زیرا كوه‏ها در خدمت داوود پیامبر بودند و با او خدا را تسبیح مى‏گفتند و تو مى‏گویى كم‏تر از او نیستى. یا همان‏طور كه باد در خدمت سلیمان بود، باد را در خدمت ما درآور تا بر آن سوار شویم و به شام رویم و لوازم مورد نیاز خود را بخریم و همان روز بازگردیم. یا مانند مسیح كه مردگان را زنده مى‏كرد، جدت «قصى» را زنده كن تا با او حرف بزنیم.» خداوند مهربان، در پاسخ لجاجت‏ها و تمسخرهاى كافران، فرموده است:

 و اگر قرآنى بود كه كوه‏ها با آن روان مى‏شد یا زمین با آن قطعه قطعه مى‏شد یا مردگان با آن به سخن مى‏آمدند، بلكه همه‌ی امور به خدا بستگى دارد. پس، آیا كسانى كه ایمان آوردند مأیوس نشدند كه اگر خدا مى‏خواست حتماً تمام مردم را هدایت مى‏كرد؟ و كسانى كه كافر شدند پیوسته، به سزاى آن‏چه كرده‏اند، مصیبت كوبنده‏اى به آنان مى‏رسد یا نزدیك خانه‏هایشان فرود مى‏آید تا این كه وعده‌ی خدا فرابرسد. به راستى كه خدا در وعده‏اش خلاف نمى‏كند. و بى‏گمان پیامبرانِ پیش از تو مسخره شدند، پس به كسانى كه كافر بودند مهلت دادم. سپس آنان را گرفتار كردم. پس كیفر من چگونه بود؟

    آیات 31 و 32

 به خدا خبر مى‏دهند؟!

 خداوند یگانه به همه‌ی جهانیان تسلط دارد و از همه چیز آگاه است و به مشركان كه براى او شریكانى گرفته‏اند، هشدار مى‏دهد كه اگر از گمراهى بازنگردند، در دنیا و آخرت دچار عذاب الهى خواهند شد. او فرموده است:

 پس آیا آن كه بر هر كس با آن‏چه كرده مسلط است و براى خدا شریكانى قرار دادند؟ بگو: آنان را نام ببرید. آیا او را به آن‏چه در زمین نمى‏داند خبر مى‏دهید یا سخنى سطحى مى‏گویید؟ بلكه براى كسانى كه كافر شدند، نیرنگشان آراسته شده و از راه، بازداشته شده‏اند؛ و كسى را كه خدا گمراه كند، راهنمایى ندارد. در زندگى دنیا عذابى دارند و حتماً عذاب آخرت سخت‏تر است و در برابر خدا هیچ نگهدارنده‏اى ندارند.

    آیات 33 و 34