شرح آیات 122 و 123 سوره مبارکه بقره

122- يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ

123- وَاتَّقُوا يَوْمًا لَّا تَجْزِي نَفْسٌ عَن نَّفْسٍ شَيْئًا وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا تَنفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ

122- اى بنى اسرائیل! نعمتم را، که به شما ارزانى داشتم، و شما را بر جهانیان برترى بخشیدم به یاد آورید.

123- و از روزى بترسید که کسى مجازات دیگرى را نمى پذیرد; و هیچ گونه غرامتى از او قبول نمى شود; و شفاعتى، او را سود نمى دهد; و (به هیچ صورت) یارى نخواهند شد.

بار دیگر خداوند روى سخن را به بنى اسرائیل کرده، نعمت هاى خویش را بر آنها مى شمرد مخصوصاً برترى و فضیلتى را که خداوند براى آنها نسبت به مردم زمانشان قائل شده، یادآورى مى کند.

مى فرماید: «اى بنى اسرائیل! به خاطر بیاورید نعمت هائى را که به شما ارزانى داشتم و نیز به خاطر بیاورید که من شما را بر جهانیان (بر تمام مردمى که در آن زمان زندگى مى کردند) برترى بخشیدم» (یا بَنی إِسْرائیلَ اذْکُرُوا نِعْمَتِیَ الَّتی أَنْعَمْتُ عَلَیْکُمْ وَ أَنِّی فَضَّلْتُکُمْ عَلَى الْعالَمینَ ).

* * *

ولى از آنجا که هیچ نعمتى بدون مسئولیت نخواهد بود، بلکه خداوند در برابر بخشیدن هر موهبتى تکلیف و تعهدى بر دوش انسان مى گذارد، در آیه بعد به آنها هشدار مى دهد مى گوید: «از آن روز بترسید که هیچ کس از دیگرى دفاع نمى کند» (وَ اتَّقُوا یَوْماً لاتَجْزی نَفْسٌ عَنْ نَفْس شَیْئاً).

«و چیزى به عنوان غرامت و یا فدیه که بلاگردان باشد از آنها پذیرفته نمى شود» (وَ لایُقْبَلُ مِنْها عَدْلٌ).

«و هیچ شفاعتى (جز به اذن پروردگار) او را سود نمى دهد» (وَ لاتَنْفَعُها شَفاعَةٌ).

و اگر فکر مى کنید کسى در آنجا ـ جز خدا ـ مى تواند انسان را کمک کند اشتباه است; چرا که «هیچ کس در آنجا یارى نمى شود» (وَ لا هُمْ یُنْصَرُونَ).

بنابراین، تمام راه هاى نجات که در این دنیا به آن متوسل مى شوید همه بسته است، تنها و تنها یک راه باز است، و آن راه ایمان و عمل صالح، و در برابر گناهان توبه کردن و اصلاح خویش نمودن است.

از آنجا که در آیات 47 و 48 همین سوره عین همین مسائل (با تغییر مختصرى در تعبیر) مطرح شده و ما در آنجا مشروحاً بحث کرده ایم به آنچه در بالا آمد قناعت مى کنیم.

...............

تفسیر نمونه